Nnyocha Ahụike GP na CEPS

1. Tupu ịmalite: Ọnụọgụ RR (lelee maka sekọnd 30), SpO2 - mee nke a tupu ị metụ onye ọrịa aka.Nkịtị RR 12–20. SpO2 ≥95% na ikuku n'ọtụtụ ndị toro eto. Ntọala COPD nwere ike ịdị ala - mara etu onye ọrịa si emebu.
2. Nnyocha izugbe (ngwụcha akwa): Nsogbu? Ojiji akwara ngwa? Central cyanosis? Cachexia? Iku ume egbugbere ọnụ (COPD)? Oxygen ka eji?Iguzo n'azụ na ile anya anaghị efu ihe ọ bụla, ọ na-egosikwa gị ọtụtụ ihe. Onye ọrịa nọdụrụ ala, na-ehulata n'ihu ma na-enwe mwute = nke a abụghị nyocha nkịtị.
3. Aka: Klọbịn (kansa akpa ume, bronchiectasis, pulmonary fibrosis), cyanosis nke akụkụ ahụ, mkpuchi njide CO₂ (asterixis - naanị nyochaa ma ọ bụrụ na encephalopathy bụ ihe na-akpata nsogbu).Na dọkịta GP, ịgba bọọlụ nwere mgbaàmà iku ume = CXR ngwa ngwa na o yikarịrị ka ọ ga-abụ 2WW. Echekwala ya naanị - mee ihe na ya.
4. Ihu na olu: Cyanosis nke etiti (lee ire na akpụkpọ ahụ mucous, ọ bụghị egbugbere ọnụ), mgbanwe tracheal (jiri nwayọ pịa aka elu elu - gbagọrọ agbagọ gaa na ọdịda, pụọ na pneumothorax na-agbapụta/mgbatị).JVP n'olu: ọ bụrụ na e buliri elu na iku ume, chee echiche banyere cor pulmonale (COPD) ma ọ bụ ihe kpatara obi.
5. Nnyocha obi: Obi ọkpọ (mmụba nke COPD), kyphoscoliosis (usoro mgbochi), ọnya (thoracotomy, ọdụ ụgbọ mmiri VATS), nsogbu n'etiti costal, usoro iku ume afọ.Ọdịdị nke obi na-akọ akụkọ. Obi gbawara agbawa na iku ume egbugbere ọnụ dị mkpụmkpụ = COPD tupu ị metụ onye ọrịa aka.
6. Mgbasawanye: Aka dị larịị n'obi dị ala n'azụ (ma ọ bụ n'ihu), mkpịsị aka ukwu e si n'akpụkpọ ahụ bulie ma zute n'etiti ahịrị. Gwa onye ọrịa ka o kuo ume nke ọma. Mgbasawanye n'otu akụkụ belatara = ịda, mmịpụta, ma ọ bụ njikọta n'akụkụ ahụ.Ị na-enyocha nha nhata, ọ bụghị ọnụọgụ mgbasa. Akụkụ abụọ ahụ kwesịrị ịgagharị n'otu aka ahụ.
7. Ịgba egwu: Tụlee akụkụ mpaghara ọ bụla n'akụkụ - mpaghara apịtị, mpaghara elu, etiti, na ala n'ihu na n'azụ. Resonant = nkịtị. Dull = njikọta (siri ike) ma ọ bụ mgbasa. Nkume gbara ọchịchịrị = mgbasa. Hyperresonant = emphysema ma ọ bụ pneumothorax.Na-atụnyere gị ihe n'ụzọ ziri ezi mgbe niile — agbadala n'otu akụkụ wee gbadaa n'elu nke ọzọ.
8. Auscultation: Diaphragm nke stethoscope. Gee ntị n'otu mpaghara ahụ dịka ịkụ ọkpọ. Vesicular = nkịtị. Bronchial = njikọta. Wheeze = mgbochi ikuku (iku ume = ihe mgbochi; inspiratory = ihe mgbochi edobere). Mgbawa: fine = fibrosis / akpa ume mbụ; siri ike = ihe na-apụta, ọrịa. Pleural rub = pleurisy.Echefula axillae - ọrịa lobe ala na-anụkarị nke ọma n'akụkụ.
9. Ọ bụrụ na ọ dị mkpa: Ọkwa kachasị elu (ụkwara ụkwara nta/COPD — tụnyere nke a tụrụ anya ya na nke onye ọrịa kacha mma). Gee ntị n'olulu akwara ma ọ bụrụ na obi ada ada. Ọ bụrụ na obi ada ada, ọ bụrụ na ọ na-akpata TB ma ọ bụ ọrịa kansa.

• A tụrụ RR na SpO₂ tupu e metụ onye ọrịa aka
• A lere ya anya site na nsọtụ ihe ndina tupu ọ bịaruo nso
• Aka a nwalere (ịkpọ ụkwụ, cyanosis)
• A na-enyocha maka cyanosis nke etiti (ire/akpụkpọ ahụ mucous)
• Achọpụtara ọnọdụ trachea
• Nnyochara ọdịdị obi na ụkpụrụ iku ume
• Mgbasawanye a nwalere - abụọ na otu
• A na-akụ ọkpọ n'usoro - na-atụnyere akụkụ abụọ ahụ
• Achịkọtara mpaghara niile gụnyere axillae
• Edekọla mmụba kachasị elu ma ọ bụrụ na ụkwara ume ọkụ ma ọ bụ COPD
• Kọsara onye nyocha/onye ọrịa ihe ndị a chọpụtara nke ọma
• Ndekọ gụnyere RR, SpO₂, na ihe niile dị mma achọpụtara

• Atụle ihe ndị a hụrụ n'ezie (RR, SpO₂) tupu e metụ onye ọrịa aka
• I guzo azụ ma lelee tupu m bịaruo nso — mere ihe ndị a chọpụtara n'ụzọ doro anya
• Usoro ziri ezi maka ịgbasa obi (aka dị larịị, mkpịsị aka elu n'etiti ahịrị)
• Nhazi akụkụ ịkụ ọkpọ — nhazi mkpịsị aka ziri ezi, usoro ụda olu dị mma
• A na-etinye stethoscope ahụ kpọmkwem n'akpụkpọ ahụ (ọ bụghị n'elu uwe)
• Kpuchie mpaghara niile gụnyere axillae
• Ụda ume e ji mara nke ọma na ụda ọ bụla agbakwunyere
• Nchọpụta ndị a kọwara n'ọnọdụ ahụike (ọ bụghị naanị edepụtara)
• Na onye ọrịa kparịtara ụka n'oge niile
• Akwụkwọ ziri ezi ma dịkwa mkpa maka ahụike
• Nhọrọ gburugburu kwesịrị ekwesị (nnyocha ziri ezi maka ọnọdụ ahụike a)

1. Tupu ịmalite - tinye ọnọdụ na 45°. A na-enyocha JVP naanị na 45°. Ọ bụrụ na ị malite onye ọrịa ka ọ nọdụ ala kwụ ọtọ, ọ gaghị efu gị.Maka mkpọtụ nke mitral stenosis murmur, ị ga-achọ left lateral decubitus ma emechaa. Maka mkpọtụ regurgitation aorta, nọdụ ala n'ihu.
2. Nnyocha izugbe: Nsogbu? Mgbakasị ahụ Malar (mitral stenosis — nke a na-adịghị ahụkebe mana nke a na-ahụkarị)? Ọdịdị Cushingoid? Cachectic? Ịkwụsị ume mgbe ị zuru ike?
3. Aka: Ịkpọchi (endocarditis, ọrịa obi cyanotic), ọbara ọgbụgba (endocarditis — ọtụtụ ọbara ọgbụgba dị n'okpuru mbọ aka), cyanosis nke akụkụ ahụ, mmịpụta capillary (ihe na-erughị sekọnd abụọ nkịtị), xanthomata (hyperlipidaemia).Ọbara ọgbụgba nke splinter: ụfọdụ na-abụkarị ihe na-akpata mwute; ọtụtụ n'ime ndị ọrịa ahụ ọkụ nwere mkpọtụ = endocarditis ruo mgbe a ga-egosi na ọ bụghị ya.
4. Pịa: Radial — ọnụego (gụọ sekọnd 15 × 4), ụda (mgbe niile / mgbe niile na-adịghị agbanwe agbanwe / na-adịghị agbanwe agbanwe). Àgwà: nyochaa na carotid ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa — ịda mbà (AR), na-arị elu nwayọ (AS), na-akparaghị ókè (njide CO₂, sepsis), obere olu (ujo, AS). Nkwụsịtụ redio-radial ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa maka mwepụ aorta.Na-adịghị agbanwe agbanwe mgbe niile = AF ruo mgbe a ga-egosi na ọ dị iche. Na-edekọ ụda olu mgbe niile, ọ bụghị naanị ọnụego.
5. Mbara ọbara: Aka abụọ ahụ ma ọ bụrụ na achọpụtara ihe ọhụrụ, nsogbu nkewa, ma ọ bụ mkpọchi. Dee aka na ọnọdụ ya.Ọdịiche dị n'etiti ogwe aka > 15 mmHg = nyochaa. N'ime nyocha ọbara mgbali elu nkịtị, jiri ogwe aka nwere ọgụgụ dị elu mgbe niile.
6. Ihu: Xanthelasma (ntinye abụba periorbital - hyperlipidaemia), corneal arcus (hyperlipidaemia ma ọ bụrụ na erughi afọ 50), cyanosis etiti.
7. JVP: Mgbe onye ọrịa nọ na 45°, chọpụta mgbọli dị n'ime jugular (nke dị n'etiti sternocleidomastoid — nke na-amị amị, nke a na-apụghị imetụ aka, nke a na-ehichapụ site na nrụgide dị nro). Tụọ elu kwụ ọtọ site na akụkụ sternal. >3–4 cm elu = JVP dị elu.Mmụba JVP na-arịa ọrịa obi, nkụchi obi, nsogbu SVC, na mgbanwe tricuspid. Mụta ịchọpụta ya - ọ bụ otu n'ime ihe mgbaàmà kachasị eji eme ihe na dọkịta.
8. Nnyocha tupu ndekọ: Ọnya (ọwa etiti sternotomy = ịwa ahụ CABG/valve, akụkụ aka ekpe = thoracotomy), mkpụ aka a na-ahụ anya, akpa pacemaker (infraclavicular aka ekpe ma ọ bụ aka nri).
9. Mkpọtụ Apex: Chọta ya na mkpịsị aka gị — nke a na-ahụkarị ICS nke ise, ahịrị etiti clavicular. Ọ bụrụ na ọ gbapụrụ (n'èzí MCL ma ọ bụ n'okpuru 5th), ọ na-egosi cardiomegaly. Àgwà: ibu ibu = oke nrụgide (AS, ọbara mgbali elu); thrusting/hyperdynamic = oke ibu (AR, MR, VSD).Ọ bụrụ na ịnweghị ike ịchọta oke olu, nwaa ọnọdụ aka ekpe n'akụkụ - ọ na-eme ka elu olu ahụ gaa n'ihu.
10. Ụjọ na ihe mgbu: N'aka ekpe parasternal heave (ọbụ aka dị larịị, nke atọ ruo nke ise n'ókè sternal ICS aka ekpe) = oke RV hypertrophy. Thrill = mkpọtụ a na-ahụ anya (≥ ọkwa 4).
11. Nlegharị anya - mpaghara 4:
    • Mitral: ICS nke ise, MCL - diaphragm (na mgbịrịgba maka MS rumble)
    • Tricuspid: ICS nke 4/5, ókèala aka ekpe
    • Nkịtị: ICS nke Abụọ, ókèala aka ekpe
    • Aortic: ICS nke Abụọ, ókèala aka nri nke sternal
    Ụda obi: S1 = mmechi mitral/tricuspid (mmalite systole). S2 = mmechi aortic/akpa ume (njedebe nke systole). S3 (mgbe S2 gasịrị) = nkụda obi ma ọ bụ obere nkịtị. S4 (tupu S1) = ventricle siri ike nke na-anaghị agbaso iwu (ọbara mgbali elu, AS).
12. Ọ bụrụ na a nụrụ mkpọtụ: Nye ya ọkwa (1–6 Levine scale), chọpụta oge (systolic/diastolic), ịdị mma (siri ike/dị nro/ịfụ), radieshon (axilla maka MR; carotids maka AS). Nọdụ ala n'ihu maka AR (regurgitation aortic), n'akụkụ aka ekpe maka MS (mitral stenosis).
13. Edema nke dị n'akụkụ: Ọdịdọ nke nkwonkwo ụkwụ na sacral pitting (lelee sacrum n'ahụ ndị ọrịa na-edina n'ihe ndina). Ọkwa: dị nro (naanị nkwonkwo ụkwụ), dị oke (ruo etiti nwa ehi), dị oke njọ (ruo ikpere/n'elu).
14. Ntọala akpa ume: Ausculte ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na obi na-ada ada — obere mgbawa bibasally.

• Onye ọrịa ahụ dị n'ọnọdụ 45° tupu ọ malite
• Aka abụọ a nwalere (klọb, splints, capillary refill)
• A tụlere ọnụego obi na ụda olu nke ọma
• Edekọla BP (aka abụọ ahụ ma ọ bụrụ na egosiri ya)
• A nwalere JVP nke ọma na 45°
• Ebe Apex kụrụ — ọkwa na agwa amaara
• A na-enyocha elu na obi ụtọ nke parasternal aka ekpe
• A na-ege ntị na mpaghara anọ niile a na-anụ olu.
• Ọ bụrụ na a nụrụ mkpọtụ - ọkwa, oge, radieshon enyochala
• A na-enyocha edema nkwonkwo ụkwụ na sacral
• A na-apịa akwara ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na obi anaghị arụ ọrụ nke ọma
• Ihe ndị e dere na nha na ọnọdụ dị iche iche

• Debe onye ọrịa ahụ nke ọma na 45° tupu ịmalite
• Usoro nyocha JVP ziri ezi — achọpụtara arịa ziri ezi, a tụrụ ya nke ọma
• Apex beat dị nke ọma - ọnọdụ akọwara na ICS/MCL
• E ji usoro ziri ezi mee ihe maka ikpo ọkụ na ihe mkpali (nkwụ, ọnọdụ ziri ezi)
• A na-eji diaphragm eme ihe maka ụda olu dị elu, mgbịrịgba maka ụda olu dị ala (S3, MS)
• Ọ bụrụ na ịtamu ntamu - a na-ahazi ya nke ọma, a na-atụle oge, ma na-enyocha radieshon nke ọma
• A na-eji usoro ntụgharị uche eme ihe nke ọma maka njirimara mkpọtụ.
• Achọpụtara ọnọdụ ahụike nke ọma (dịka ọmụmaatụ ụkpụrụ AS, ụkpụrụ nkụda obi)
• Ekwurịtara ya na onye ọrịa n'oge nyocha ahụ dum
• Akwụkwọ zuru oke yana nha na akara ala niile

1. Tupu ịmalite — mee ka onye ọrịa ahụ dị larịị. A na-ekwe ka otu ohiri isi. A na-emeghe ụkwụ. Afọ ekpughere site na xiphisternum ruo na nkwonkwo afọ. Onye ọrịa ga-enwe ahụ iru ala - onye ọrịa ahụ na-enwe nrụgide na-eme ka ịpị aka na-enweghị isi.Gwa onye ọrịa ka ọ gwa gị ma ọ bụrụ na ị pịa ebe ọ bụla na-afụ ụfụ - ma lezie anya ihu ya, ọ bụghị aka gị, n'oge a na-eme ka ọ na-apịa aka.
2. Nnyocha izugbe (site na nsọtụ akwa): Jaundice? Cachexia? Mgbatị afọ? Mgbatị afọ ọ bụ etiti (ascites/mgbochi afọ/oke ibu) ka ọ bụ ebe a na-ahụ ya? Akara ndị a na-ahụ site na ebe a?5 F nke mgbasa: Abụba, Mmiri mmiri (ascites), Flatus (gas eriri afọ), nsị, nwa ebu n'afọ.
3. Ihe ịrịba ama nke ọrịa imeju: Aka — leukonychia (hypoalbuminaemia), koilonychia (enweghị ígwè), Dupuytren's contracture, palmar erythema, asterixis (flap — hepatic encephalopathy). Ihu/ogwe aka — jaundice nke sclerae, spider naevi (>5 n'elu ogwe aka dị mkpa), gynaecomastia (nwoke).Ududo naevi: akwara etiti nwere arịa ọbara na-enwu n'elu ogwe aka, ihu, na ogwe aka elu. >5 + palmar erythema = nnukwu ọrịa imeju ruo mgbe a ga-achọpụta na ọ bụghị ya.
4. Nnyocha afọ - lee anya n'usoro: Ọnya (appendicectomy [RIF], cholecystectomy [RUQ/laparoscopic ports], laparotomy midline), stomas (ebe = ihe a ga-ede), peristalsis a na-ahụ anya (mgbochi eriri afọ n'ime ndị ọrịa dị gịrịgịrị), ụkpụrụ mgbasa, akwara gbasaara agbasa (caput medusae = ọbara mgbali elu ọnụ ụzọ), hernias (gwa onye ọrịa ka ọ kụa/ welie isi ya site na ohiri isi - lelee ebe hernia niile dị).
5. Palpation — ìhè mbụ, wee miri emi. Malite mgbe niile na quadrant nke kachasị site na mgbu. Jiri mkpịsị aka dị larịị, ọ bụghị mkpịsị aka gị. Mpaghara 9 niile ma ọ bụ quadrant anọ. Na-achọ: ichebe (afọ ofufo ma ọ bụ enweghị mmasị), ike siri ike, ịdị nro na-alaghachi azụ (mana jiri obere ịkụ aka - obere ihe na-enye nsogbu), ịdị nro, na oke.Lelee ihu onye ọrịa ahụ mgbe a na-eku aka. Ọ bụrụ na ha amụọ ụra ma ọ bụ jide ume ha mgbe ị rutere ebe ahụ na-afụ ụfụ, ị ga-enwe mmetụta nrụgide akwara ọbụlagodi na ha ekwughị ihe ọ bụla.
6. organomegaly - imeju: Malite na fossa iliac nke aka nri (ị nwere ike ghara inwe imeju buru ibu ma ọ bụrụ na ịmalite na RUQ). Debe aka nri gị n'ala, mkpịsị aka gị na-atụ aka elu. Gwa onye ọrịa ka o kuo ume nke ọma — tinye mkpịsị aka gị n'ihu mgbe ị gwụchara. Imeju nkịtị agaghị apụta ìhè. Ọ bụrụ na ị nwere mmetụta: tụọ anya dị n'okpuru oke ọnụ (cm), kọwaa elu (dị nro/na-adịghị mma), nsọtụ (dị nkọ/na-adịghị mma), ịdị nro, na ịdị nro.
7. Organomegaly - splin: Malite na fossa iliac aka nri (otu ihe ahụ dịka imeju). Gaa n'ihu gaa n'akụkụ aka ekpe elu site na mmụọ nsọ ọ bụla. Naanị mgbe e buliri ya elu karịa 2–3× nkịtị. Ọ bụrụ na e buliri ya elu: tụọ ya site na oke costal, enweghị ike ịgafe ya (n'adịghị ka akụrụ aka ekpe), na-agbagọ agbagọ ruo na percussion, nwere oghere etiti.Ọ bụrụ na ị hụ ka ihe dị n'ime akụkụ elu aka ekpe gị, aka gị enweghịkwa ike iru ya elu — ọ bụ splin (ma ọ bụ afọ). Ọ bụrụ na ị nwere ike ịgafe ya elu — o yikarịrị ka ọ bụ akụrụ.
8. Organomegaly — akụrụ (ịgụ akwụkwọ): Debe otu aka n'azụ n'akụkụ, nke ọzọ n'ihu. Mpempe akwụkwọ ntuli aka: pịa azụ wee nata akụrụ ka ọ na-efegharị. Akụrụ na-eme ka a mata ya naanị ma ọ bụrụ na ọ buru ibu. Aka nri dị mfe (ala). Kewaa ya na splin: ị nwere ike ịga n'elu akụrụ, ọ na-ada ụda na ịkụ ọkpọ (afọ n'ihu), na-agagharị na obere iku ume.
9. Ịgba egwu: Oke imeju (njị n'elu imeju). Ascites: percuss site na umbilicus pụta — njị n'akụkụ, na-ada ụda n'etiti. Ọ bụrụ na ntụpọ n'akụkụ: nwalee maka mgbanwe ntụpọ (akara ókè, onye ọrịa na-atụgharị, percuss ọzọ — mgbanwe ókè na ndọda ma ọ bụrụ na ascites dị).
10. Auscultation: Ntutu afọ na-ada n'otu ebe ruo sekọnd iri atọ. Nkịtị = mkpọtụ mgbe ụfọdụ. Enweghị = ileus (karịsịa mgbe a wachara ahụ, peritonitis). Ịkụ ụda / elu-elu = mkpọchi eriri afọ. Ọ bụrụ na egosiri ya n'ụlọọgwụ.
11. Hernia inguinal: Gwa onye ọrịa ka ọ kwara ma lelee/mee ka ọ kụa aka n'akụkụ inguinal. Mmetụta ụkwara = hernia. A na-ebelata = na-akwagharị azụ, gwa onye ọrịa ka ọ guzoro, ụkwara ọzọ. Ọ bụrụ na ọ dị mkpa: mata kpọmkwem (site na triangle Hesselbach) site na nke na-apụtaghị ìhè (na-eso ọwa inguinal - site na akụkụ ruo na epigastric).
12. Na-ekwu mgbe niile: "M ga-emecha ule a site na nyocha mmekọrịta mmadụ na ibe ya." - ma dị njikere ime otu ma ọ bụrụ na egosiri ya.

• Onye ọrịa ahụ dị larịị nwere otu ohiri isi, afọ ya ekpughere nke ọma
• A lere ya anya site na nsọtụ ihe ndina tupu ọ bịaruo nso
• A na-enyocha nsogbu ọrịa imeju dị n'akụkụ (aka, ihu, ogwe aka)
• A na-enyocha afọ nke ọma tupu a kụọ aka
• Mkpọtụ aka malitere ịpụ n'ebe mgbu ahụ dị
• A na-eme ma palpation dị mfe ma nke miri emi n'usoro.
• Ahụ́ imeju malitere site na RIF — kpaliri ya site n'ike mmụọ nsọ
• Mkpọtụ spleen malitere site na RIF — agara ya n'ihu LUQ
• A na-eme ka akụrụ dee akwụkwọ ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa
• A na-akụ ọkpọ — ókè imeju na mgbanwe ntụpọ ma ọ bụrụ na egosiri ya
• A na-anụ ụda afọ
• A na-enyocha oghere hernia
• Nnyocha PR e kwuru maọbụ e mere

• Onye ọrịa kwesịrị ịnọ n'ọnọdụ kwesịrị ekwesị ma gosipụta onwe ya nke ọma
• Chọọ ihe ịrịba ama dị n'akụkụ tupu imetụ afọ aka
• Usoro palpation sistemụ - nrụgide ziri ezi, kpuchiri mpaghara niile
• Amalitere ịkụ aka n'ebe ihe mgbu ahụ dị — lere ihu onye ọrịa anya
• Usoro ziri ezi maka imeju (amalitere RIF, site n'ike mmụọ nsọ)
• Usoro ziri ezi maka splin (amalitere RIF, a na-ebugharị ya n'akụkụ aka ekpe)
• A na-eji ịkụ ọkpọ nke ọma iji chọpụta akụkụ ahụ ma nwalee maka ascites
• Ihe ọ bụla e ji mara oke ibu (ebe, nha, nguzosi ike, ngagharị, ịdị nro)
• E lere ule PR nke ọma (emere ma ọ bụ gosi ya nke ọma)
• Na onye ọrịa kparịtara ụka n'oge niile - kọwara nzọụkwụ ọ bụla
• Akwụkwọ niile ezuola ma gụnye nchọpụta ọjọọ niile dị mma na nke dị mkpa maka ahụike.

Malite site n'ajụjụ atọ gbasara nyocha:

1. "Ị nwere ihe mgbu ma ọ bụ ike siri ike n'ahụ gị, nkwonkwo gị, ma ọ bụ azụ gị?"
2. "Ị nwere ike iyi uwe gị nke ọma n'enweghị nsogbu?"
3. "Ị nwere ike ịrịgo ma rịdata steepụ n'enweghị nsogbu?"

Mgbe ahụ lelee:

Maka nkwonkwo ọ bụla a kapịrị ọnụ, jiri ya LEE — METU — KWỤSỊ kpuchie:

Isi Ihe Ndị Dị Mkpa Banyere Ọgwụ Ahụ — Mgbu Mgbu na Mgbu Azụ Mekaniki

Nnyocha Ọkpụkpụ Ọkpụkpụ - Ihe Ị Ga-achọ

Akụkụ Ndị Ọzọ Na-eme Ka Ọkpụkpụ Spine Dịkwuo (Jụọ ma Lee Ya)

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule Pụrụ Iche (GP nwere Mmasị MSK)

• Ahụrụ ọnọdụ na ọnọdụ isi site n'ihu na n'akụkụ
• Usoro spinous etiti a na-akpọ palpated maka nkwarụ nzọụkwụ ma ọ bụ nro
• Nyochaa mmegharị ise niile site n'iburu oke nkịtị n'uche
• A jụrụ ajụjụ gbasara radieshon dị n'ime ogwe aka/aka (dermatom)
• A na-eme Spurling ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo radiculopathy
• Lelee mgbanwe na njide aka elu ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo radiculopathy
• A jụrụ ajụjụ kpọmkwem gbasara mgbaàmà ọkọlọtọ ọbara ọbara (afọ ọsịsa, adịghị ike abụọ, ije ije)

• Nyochaa usoro mmegharị niile nke ọma
• A kọwara ntụgharị amachibidoro nke ọma n'ọnọdụ ahụike
• Emere ma kọwaa ule Spurling nke ọma
• Mkpa a maara maka nyocha akwara ụkwụ elu yana nyocha olu
• Atụmatụ ọkọlọtọ uhie e dekọrọ kpọmkwem
• E gosipụtara nchọpụta na ngwa ngwa nke ọma

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule pụrụ iche

• A hụrụ ngagharị na nhazi ọkpụkpụ azụ site n'ihu, n'akụkụ, na n'azụ
• A na-enyocha mgbanwe ihu ma lelee ọkpụkpụ ọgịrịga maka scoliosis nhazi
• Nnwale Schober gbanwere agbanwere ma ọ bụrụ na ebelata mmegharị ọkpụkpụ azụ
• Emere SLR ma dekọọ mmụba nke akụkụ + mgbaàmà
• Nkesa ihe mgbu nke akpụkpọ ahụ (L4, L5, S1)
• A na-enyocha ike ụkwụ ala, mgbanwe, na mmetụta ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo radiculopathy
• Ajụjụ ndị a jụrụ gbasara Cauda equina (afọ ọsịsa, eriri afọ, ọgwụ mgbu saddle)

• Nyocha ọkpụkpụ azụ - ọ bụghị naanị SLR naanị
• A kọwara akụkụ SLR na ụdị ihe mgbu ụkwụ nke ọma
• Ihe dị iche n'etiti ihe mgbu azụ na-efe efe na usoro ọgwụgwọ
• A na-enyocha ma dekọọ ọkọlọtọ uhie Cauda equina kpọmkwem
• Ọrịa akwara ụkwụ ala dabara adaba maka ajụjụ ahụike
• Ekwusara njikwa kwesịrị ekwesị gụnyere ọkwa ngwa ngwa

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule pụrụ iche

• A lere ya anya n'ihu na n'azụ — a chọpụtara na akwara na-emebi emebi na enweghị nhazi
• ACJ a pịrị apị, oghere subacromial, na oghere bicipital
• A na-enyocha akụkụ mgbu dị n'etiti 60-120 Celsius
• A na-enyocha ntụgharị mpụta site na iji ikpere aka n'akụkụ (ihu ubu kpọnwụrụ akpọnwụ)
• A ga-eme Hawkins-Kennedy na/ma ọ bụ Neer ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na ọ bụ ihe kpatara ya.
• A ga-anwale ihe efu ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na rotator cuff adọwara
• A hụrụ usoro ọkpụkpụ azụ n'oge a na-adọkpụ mmadụ

• Achọpụtara ebe ihe mgbu dị n'arc nke ọma (60-120 vs njedebe vs n'ofe)
• Emere ma kọwaa Hawkins-Kennedy nke ọma
• Mgbawa dị iche site na mgbawa rotator cuff site na ubu kpọnwụrụ akpọnwụ
• Ihe nrịbama anatomical ziri ezi nke e ji aka dee
• Ekwupụtara atụmatụ nchọpụta na njikwa nke ọma

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule pụrụ iche

• A na-enyocha akụkụ ebu na obere ihe eji ebu ibu
• Epicondyles dị n'akụkụ na nke etiti dị iche iche
• Atụlela ndọtị zuru oke - a chọpụtara ma ọ bụrụ na amachibidoro ya
• Achọpụtara mkpụgharị na elu na-agbada
• A na-anwale ule Cozen ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo epicondylitis lateral
• Akwara ulnar na-akụ aka na medial epicondyle ma ọ bụrụ na ọ nwere mgbaàmà medial

• A na-amata akụkụ dị iche na medial epicondylitis nke ọma
• Emere ma kọwaa ule Cozen nke ọma
• A maara mfu ndọtị dị ka ihe na-egosi mmịpụta nkwonkwo
• A tụlere ma nyochaa maka itinye aka na akwara ulnar
• Atụmatụ njikwa nkwukọrịta gụnyere ndụmọdụ mgbanwe ọrụ

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule pụrụ iche

• Lelee ma elu azụ na nke palmar
• Achọpụtara njikọ ndị metụtara - MCP, PIP, DIP, CMC (ihe atụ na-egosi nchoputa)
• Emere ule MCP squeeze
• A tụrụ oke mmegharị aka
• A tụlere mfu nke therar na hypothenar
• A ga-eme Phalen na Tinel ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na CTS ga-arụ ọrụ
• A na-akụ aka n'ime ahụ ma ọ bụrụ na ọ daa na mgbu aka radial
• A na-enyocha mbọ maka mgbanwe psoriatic

• Achọpụtara ụkpụrụ nkesa nkwonkwo nke ọma ma jikọta ya na nchọpụta ọrịa
• Emere Phalen na Tinel nke ọma
• A nwalere ike njide n'ụzọ ziri ezi
• A na-enyocha igbe snaffbox nke anụ ahụ ma ọ bụrụ na egosiri ya n'ụlọọgwụ
• Nchọpụta ejikọtara na usoro nchọpụta na atụmatụ njikwa

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule pụrụ iche

• A hụrụ ije - A hụrụ ụkpụrụ Trendelenburg
• A tụrụ ogologo ụkwụ (eziokwu na nke doro anya)
• A na-akpọ trochanteer ka mma maka ịdị nro
• A tụlere ntụgharị ime na mbụ - ma e jiri ya tụnyere nke abụọ
• A na-anwale Thomas ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na ọ nwere nkwarụ mgbanwe a kapịrị ọnụ
• A nwalere ule FABER iji chọpụta úkwù na SIJ
• Ihe mgbu úkwù dị iche na nke dị n'akụkụ na nke dị n'azụ.

• Nnwale ije n'ụzọ ebumnobi - achọpụtara ụkpụrụ nke ọma
• A nwalere ule Thomas nke ọma ma wepụ lordosis
• Achọpụtara ma chọpụta ntụgharị dị n'ime dị ka ihe nrịbama OA mbụ
• A kọwara ebe ihe mgbu ahụ nke ọma (akwara = nkwonkwo; akụkụ = bursitis/tendinopathy)
• E kwupụtara ụkpụrụ ntụnye aka na njikwa nke ọma

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule pụrụ iche

• Achọpụtara nhazi ahụ ma chọpụta mmịpụta mmiri (ụzọ abụọ ahụ)
• A tụrụ ma tụnyere mfu Quadriceps n'akụkụ abụọ
• Ahịrị nkwonkwo etiti na akụkụ dị iche iche a na-akụ aka iche
• Anwalela ndọtị zuru oke — achọpụtara ma ọ bụrụ na amachibidoro ya
• A ga-awa McMurray ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na ọ na-akwa akwa meniscal
• A na-anwale ule Lachman ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo mmerụ ahụ ACL
• Anwalela nkwụsi ike nke njikọ aka

• Achọpụtara mmịpụta nke ọma site na iji usoro kwesịrị ekwesị maka nha
• E gosipụtara mmetụta nke eriri nkwonkwo nke ọma
• McMurray rụrụ ọrụ nke ọma — e kewara ihe mgbu na pịa
• A họọrọ Lachman karịa drọwa ihu - arụrụ ya nke ọma
• Ekwupụtara nchọpụta, ngwa ngwa, na mkpa maka onyonyo nke ọma

Lee — Mmetụta — Metụ aka

Ule pụrụ iche

• Nhazi ụkwụ na azụ nke a na-enyocha nguzo na anaghị ebu ibu
• Ihe ịrịba ama ọkpụkpụ ndị a na-akụ aka n'ala (malleoli, navicular, ntọala 5th MT)
• Iwu Ottawa metụtara ma ọ bụrụ na akụkọ ihe mere eme nke mmerụ ahụ
• A na-eji akwara Achilles eme ka ọ sie ike ma dị nro
• A na-anwale Thompson ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo mgbawa Achilles
• Ntinye ikiri ụkwụ Plantar fascia a na-emetụ aka
• A ga-eme MTP pressure ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo ọrịa ogbu na nkwonkwo mkpali

• E tinyere iwu Ottawa n'ọrụ nke ọma ma dekọọ echiche
• Emere ule Thompson nke ọma - a kọwara nsonaazụ ya nke ọma
• Achọpụtara Achilles tendinopathy site na mgbawa n'ụlọ ọgwụ
• Achọpụtara ụkpụrụ gout vs mbufụt vs mekaniki arthritis
• E tinyere ngwa ngwa kwesịrị ekwesị — E zigara mgbawa Achilles n'otu ụbọchị ahụ
• Ekwupụtara atụmatụ nchọpụta na njikwa nke ọma

1. Ọnọdụ — guzo n'ihu. Gwa onye ọrịa ka o guzoro. Ọtụtụ nsogbu scrotal (varicocele, inguinal hernia) na-apụta ìhè karị ma na-apụ n'anya mgbe a na-edina. Mgbe ahụ, ị ​​ga-agwa ha ka ha dina ala ka e lee ha anya nke ọma.Na-enyocha ọnọdụ ahụ mgbe niile. A gaghị ahụ varicocele nke dị naanị mgbe ọ kwụ ọtọ kpamkpam ma ọ bụrụ na ị malite n'elu onye ọrịa ahụ.
2. Nnyocha (guzobere):
   • Mkpisi: ọnọdụ akpụkpọ ahụ, phimosis (akpịrị a na-anaghị ewepụ), ọnọdụ anụ (hypospadias/epispadias), mmerụ ahụ ọ bụla, ọnya, ma ọ bụ mwepụ
   • Scrotum: akpụkpọ ahụ (erythema = epididymo-orchitis; ọkpụrụkpụ/agba aja aja = mbufụt na-adịghị ala ala), nha na nhazi (aka ekpe na-akwụkarị ala karịa aka nri - nke a bụ ihe nkịtị), oke a na-ahụ anya
   • Gwa onye ọrịa ka ọ kwara ụkwara: ọzịza n'ime afọ na-apụta na ụkwara = hernia (rịba ama: ọ nwekwara ike ịpụta na scrotum maka hernia na-apụtaghị ìhè)
3. Ntugharị nke testis ọ bụla (guzo ọtọ, wee gosi na ọ ghaara ụgha): Jiri mkpịsị aka ukwu na mkpịsị aka abụọ mbụ mee usoro dị nro nke nwere aka abụọ. Maka test ọ bụla, nyochaa:
   • size: Nnwale ndị okenye nkịtị dị ihe dị ka sentimita anọ n'ogologo n'ahịrị ogologo
   • Ikike: O siri ike mana ọ dị ntakịrị roba (dị ka àkwá siri ike nke na-enweghị shei)
   • N'elu: Dị ire ụtọ ma dị otu - ihe ọ bụla na-adịghị mma na-emetụta
   • Obi nro: Nnwale nkịtị na-adị nro ntakịrị ma ọ bụrụ na nrụgide siri ike
   Na-apịa amụ abụọ ahụ mgbe niile. Enweghị nha nhata n'otú e si ahazi ha bụ isi ihe a na-achọpụta — otu amụ siri ike nke na-adịghị mma na nke nwere ebe siri ike nke na-adịghị mma = na-ezo aka ngwa ngwa.
4. Epididymis (akụkụ ọ bụla): Ọ dị n'azụ testis — usoro siri ike, dị ogologo, dị ka eriri. Epididymis nkịtị dị nro ma dị nro ntakịrị. Nro + okpomọkụ = epididymitis. Ọdịdị globular siri ike dị nro nke dị iche na testis = epididymal cyst (nke a na-ahụkarị, nke na-adịghị mma).Epididymis ahụ dị n'azụ testis. Ọ bụrụ na ị hụ ntụpọ ma ị maghị ma ọ bụ epididymis ma ọ bụ testis - o nwere ike ịchọrọ onyonyo. "Gaa n'elu ya": ọ bụrụ na ị nwere ike ikewapụ ntụpọ na testis nke ọma, o nwere ike ịbụ epididymal. Ọ bụrụ na a kewapụ ya na testis = kansa ruo mgbe a ga-egosi na ọ bụghị ya.
5. Eriri sperm: Chọpụta site na test ọ bụla gaa n'elu site na ọwa inguinal. Nkịtị: eriri dị nro, siri ike. "Akpa ikpuru" n'ime eriri ahụ (nkwụsi ike ka njọ, dina ala nke ọma, na-abawanye na Valsalva) = varicocele. Rịba ama: varicocele aka ekpe bụ ihe a na-ahụkarị (L testicular vein na-asọpụta n'akụkụ aka nri na L renal vein); varicocele aka nri ọhụrụ = inyocha (nwere ike igosi mgbochi nke IVC ma ọ bụ renal vein aka nri).
6. Trans-illumination - maka ọzịza scrotal ọ bụla: N'ime ụlọ gbara ọchịchịrị, tinye ọkụ (ọkụ pen ma ọ bụ ọkụ ekwentị) n'azụ ọzịza ahụ.
   • Transilluminates (na-acha ọbara ọbara/pink na-enwu) = mmiri jupụtara: hydrocele, spermatocele
   • Anaghị agbanwe ìhè = ihe siri ike: etuto ahụ, haematocele, epididymo-orchitis
   Mmiri mmiri gbara amụ nwa gburugburu - a naghị ahụkarị amụ nwa ahụ n'ime ya. Ọ na-adị mfe ịgbanwe ìhè ya ma were sekọnd iri atọ. Enweghị ihe ngọpụ maka ịghara ime ya mgbe ọ na-apụta na scrotal.
7. Mpaghara Inguinal: A ga-eji aka gị tee aka maka ọrịa lymphadenopathy (ịmịpụta site na amụ site na para-aortic nodes, ọ bụghị inguinal - kama ọrịa penile/scrotal na-asọba na inguinal nodes). Nyocha hernia inguinal ma ọ bụrụ na egosiri ya.

• E dekọrọ nkwenye nke ọma
• Onye nche nọ - e dekọrọ aha na ọrụ ya
• Onye ọrịa a lere anya n'ọnọdụ mbụ
• A na-enyocha amụ, scrotum na mpaghara inguinal
• A na-eme ka amụ abụọ ahụ dị iche iche (nha, nha, elu, nro)
• A na-akpọ epididymides abụọ ahụ ihe na-eme ka obi daa.
• A na-enyocha eriri ọbara n'akụkụ abụọ
• A na-enyocha mkpali ụkwara maka hernia
• A na-eme trans-illumination maka ọzịza ọ bụla
• A na-ahụta oke dị iche n'ime afọ ime site na oke ọ bụla dị n'èzí afọ ime.
• A na-enyocha oghere lymph inguinal
• A na-ezigara ngwa ngwa kwesịrị ekwesị maka ihe ọ bụla a na-enyo enyo

• Nkwenye a na-achịkwa na onye nlekọta ọkachamara na nke doro anya
• E lere onye ọrịa ahụ anya nke ọma — ọ bụghị naanị n'elu oche
• Usoro nleba anya aka abụọ ziri ezi (mkpịsị aka ukwu + mkpịsị aka abụọ)
• A hụrụ ma tinye epididymis n'ọnọdụ kwesịrị ekwesị (ọnọdụ dị n'azụ)
• Achọpụtara eriri spermatic ma chọpụta ihe na-adịghị mma ma ọ bụrụ na ọ dị
• A na-eme trans-illumination nke ọma ma ọ bụrụ na ọzịza dị
• Achọpụtara nke ọma ma oke ahụ dị n'ime ma ọ bụ n'èzí testicular
• E gosipụtara ihe nchekwa na ngwa ngwa kwesịrị ekwesị maka nchọpụta ọ bụla a na-enyo enyo
• Ekwurịtara okwu na onye ọrịa n'asụsụ kwesịrị ekwesị n'oge niile
• Akwụkwọ zuru oke ma gụnye nkenke anatomical.

1. Ọnọdụ: Ọnọdụ azụ — onye ọrịa nke na-agbake n'akụkụ (ọ bụghị nke zuru oke), ụkwụ ya na ikpere ya na-ada ada. Ma ọ bụghị ya, ọ bụrụ na ọ hapụ ọnọdụ akụkụ (Sims') maka ule siri ike. Ejiri ákwà kpuchie ya nke ọma — ọ ga-ekpughe naanị ihe dị mkpa.Ọ dị mkpa inwe ezigbo isi iyi ọkụ. Tụọ ya kpọmkwem na mmalite. Ị gaghị enyocha nke ọma n'ìhè na-adịghị mma.
2. Nnyocha mpụga: Lelee vulva — ọnọdụ akpụkpọ ahụ (atrophy, lichen sclerosus plaques, ọnya, condylomata), nsogbu labial, mpaghara gland bartholin (ọzịza na elekere 4 na 8 = cyst/abscess nke Bartholin), urethral meatus (prolapse, caruncle, discharge).Ekwela ọsọ ọsọ gafere nyocha mpụga. Lichen sclerosus, vulval intraepithelial neoplasia, na afụ aka n'ime akụkụ ahụ niile na-apụta ìhè n'oge a.
3. Nnyocha ihe atụ:
   • Jide speculum Cusco site na iji agụba kwụ ọtọ (aka na-atụ aka ala), tinye ya na akụkụ 45° na mbụ (na-eduzi ya n'azụ), wee tụgharịa gaa na kwụ ọtọ ka ị na-aga n'ihu
   • Ozugbo etinyere ya nke ọma, mepee agụba ahụ wee chọta akpa nwa ahụ.
   • Ọ bụrụ na ọ siri ike ịhụ cervix: gwa onye ọrịa ka o tinye aka gbagọrọ agbagọ n'okpuru ike ya - nke a na-eme ka pelvis gbagọrọ agbagọ ma mee ka cervix hụ ya
   • Lelee cervix: agba (pink = nkịtị; acha anụnụ anụnụ/violet = afọ ime), os (mepere/emechi), ectropion (mpaghara ọbara ọbara gburugburu os - columnar epithelium, nke a na-ahụkarị, nke na-adịghị mma), mbuze, polyps, ọbara ọgbụgba kọntaktị (ọ bụrụ na emetụ aka)
   • Mgbọpụta: kọwaa agba, nha anya, isi. Mucopurulent = ọrịa (chlamydia, gonorrhea). Dị ka ara ehi = candida. Na-akpasu iwe, na-egbu egbu = BV.
   • Were ihe nlele ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa (smear, HVS, swab endocervical) tupu iwepụ ya.
   • Mgbe ị na-ewepụ ihe: jiri nwayọ mepee agụba ntakịrị ma lelee mgbidi ikpu ka ị na-ewepụ ya (na-achọ ihe ga-eme ka ọ gbadaa, ọnya ndị na-apụta)
4. Nnyocha pelvic nke aka abụọ:
   • Yiri uwe aka ma tinye mmanụ mmiri
   • Tinye mkpịsị aka aka dị n'etiti na mkpịsị aka dị n'ime ikpu, na-eche ihu n'elu
   • Aka mpụta (anaghị achịkwa) dị n'okpuru afọ, na-agbanye nwayọ n'ime
   • Mkpịsị aka dị n'ime na-ebuli akpanwa gaa n'aka mpụga
5. Bimanual - nyochaa cervix mbụ: Metụ aka n'ime olu olu site n'iji mkpịsị aka dị n'ime - ọnọdụ (n'ihu/azụ), ịdị n'otu (siri ike = nkịtị; dị nro = afọ ime, fibroids). Mgbe ahụ, jiri nwayọ bugharịa olu olu n'akụkụ gaa n'akụkụ - nke a bụ ule maka nro mmegharị olu olu (CMT). Ihe mgbu ọ bụla na mmegharị a = CMT dị mma = nchọpụta dị mkpa.A na-akpọkwa CMT "ihe ịrịba ama chandelier" - ndị ọrịa nwere PID siri ike nwere ike ịwụpụ na tebụl mgbe ị nwalere nke a. Nwalee ya nwayọ. Dee ya nke ọma.
6. Bimanual - nyochaa akpanwa: Site na mkpịsị aka dị n'ime n'okpuru cervix na aka mpụga na-ada, tinye akpanwa n'etiti aka abụọ ahụ. Nyochaa: nha (nkịtị = 7–8 cm, tụnyere ube), ọdịdị (nkịtị ma ọ bụ nke na-adịghị agbanwe agbanwe = fibroids), nguzosi ike, mmegharị (na-agagharị agagharị vs nke a na-edozi = njikọ endometriosis/PID), nro.Akpa akpanwa nke a na-agbanwe agbanwe (nke a na-ahụkarị): enwere ike inwe mmetụta dị mfe. Na-agbanwe agbanwe (20% nkịtị): na-edina n'akụkụ sacrum ma ọ nwere ike isiri ike inwe mmetụta n'ihu - gbalịa inwe mmetụta ya n'azụ site na iji mkpịsị aka dị n'ime. Ọ bụghị ọrịa.
7. Bimanual - adnexa: Bugharịa mkpịsị aka dị n'ime n'akụkụ nke ọ bụla. Pịa aka mpụta n'ime fossa iliac kwekọrọ. Lelee akụkụ nke ọ bụla: ovaries na tubes anaghị apụta ìhè. Oke ma ọ bụ nro ọ bụla a na-ahụ anya = adịghị mma. Mgbu adnexal abụọ + CMT = PID ruo mgbe a ga-egosi na ọ bụghị ya.
8. Zuru Ezu: Dọpụta mkpịsị aka gị nwayọ. Nye ya anụ ahụ onye ọrịa. Kọwaa ihe ndị a chọpụtara n'asụsụ kwesịrị ekwesị. Dee ya ozugbo.

• E nwetara nkwenye ọnụ doro anya ma dekọọ ya
• Onye isi — e dekọrọ aha na ọrụ ya
• Ezigbo isi iyi ọkụ dị n'ebe onye ọrịa nọ tupu etinye ya n'ọnọdụ kwesịrị ekwesị
• A kwadebere ngwa TUPU onye ọrịa arịọ ka ọ yipụ uwe ya
• A na-enyocha akụkụ ahụ mpụta tupu e tinye speculum
• A na-eji mmiri kpoo Speculum ọkụ (Ọ BỤGHỊ mmanụ ma ọ bụrụ na ị na-ewere ihe nlele)
• A na-ahụ Cervix nke ọma - a kọwara os, mwepụ, na elu
• Ihe nlele achọrọ nke ọma e sere
• A na-enyocha mgbidi ikpu mgbe a na-ewepụ ihe ndị na-egosi na speculum
• Emere ihe dịka aka abụọ mgbe ewepụchara speculum
• A nwalere ma dekọọ mmetụta mmegharị olu
• Ihe e ji mara akpanwa (nha, ọnọdụ, ịdị nro, ngagharị)
• A tụlere adnexa abụọ ahụ
• Onye ọrịa nyere ya akwụkwọ nri, kọwaa ihe ndị ọ chọpụtara n'asụsụ kwesịrị ekwesị

• Nkwenye na onye nlekọta na-achịkwa nke ọma n'ọrụ na n'ụzọ doro anya
• Ngwa e doziri tupu onye ọrịa arịọ ka ọ yipụ uwe (anaghị eji ule eme ihe n'etiti ule)
• Usoro ntinye Speculum ziri ezi — akụkụ ziri ezi, emepere n'oge kwesịrị ekwesị
• Achọpụtara Cervix nke ọma ma hụ ya nke ọma
• A na-enyocha mgbidi ikpu mgbe a na-ewepụ ya
• Usoro abụọ aka ziri ezi — aka dị n'ime elu, aka dị n'èzí na-arụ ọrụ
• CMT a nwalere kpọmkwem — e dekọrọ ihe si na ya pụta (nke dị mma ma ọ bụ nke na-adịghị mma)
• E ji okwu kwesịrị ekwesị mara akpanwa (nha, ọnọdụ, ngagharị, na ịdị nro)
• A tụlere adnexa abụọ ahụ - ọ bụghị naanị otu akụkụ
• Na onye ọrịa kwurịtara okwu nke ọma n'oge nzọụkwụ ọ bụla
• A kọwara ihe ndị a chọpụtara n'ọnọdụ ahụike ma mee ihe ha mere n'ụzọ kwesịrị ekwesị
• Akwụkwọ niile ezuola gụnyere ihe niile dị mma na ihe ọjọọ.

1. Nnyocha — Ọnọdụ nke 1: Ịnọdụ ala kwụ ọtọ, aka n'akụkụ. Chọọ maka: symmetry (obere asymmetry bụ ihe nkịtị; mgbanwe dị ukwuu site na nke nkịtị abụghị), mgbanwe nha, ọdịdị, mgbanwe akpụkpọ ahụ (erythema, peau d'oroma, dimpling, ọnya afọ), mgbanwe n'imi ara (mgbanwe - mara ma ọ dịte aka ma ọ bụ ọhụrụ, eczema/Paget's, mwepụ).Peau d'oroma (akpụkpọ ahụ yiri akpụkpọ oroma) = lymphoedema nke akpụkpọ ahụ site na lymphatic blocked = carcinoma dị n'okpuru ruo mgbe a ga-egosi na ọ bụghị ya.
2. Nnyocha — Ọnọdụ nke 2: Aka ndị a kụgidere nke ọma n'úkwù. Nke a na-eme ka akụkụ ahụ dị n'elu ghara ịdị mma, na-eme ka ọ pụta ìhè ma ọ bụ na-agbawa agbawa n'ihi etuto dị omimi. Chọọ maka mgbakasị ahụ na-adịghị mma ma ọ bụ mgbakasị ahụ na-adịghị ahụ anya mgbe ị na-ezu ike.
3. Nnyocha — Ọnọdụ nke 3: Aka elu n'elu isi. Ịchọkwa ọzọ maka njikọ akpụkpọ ahụ ma ọ bụ ara nke na-apụta ìhè mgbe akpụkpọ ahụ gbatịpụrụ. Ọ na-egosikwa ọrịa dị ala.
4. Palpation - ọnọdụ onye ọrịa: Gwa onye ọrịa ka o dina ala n'akụkụ 45°, ka aka dị n'akụkụ elu bulie ya elu n'azụ isi ya. Nke a na-eme ka ara ya dị larịị n'akụkụ mgbidi obi ma mee ka palpation ahụ doo anya nke ọma.E lekwala onye ọrịa nọ ọdụ anya - ara ya na-adọpụ n'elu mgbidi obi ya, a na-ahụkwa ihe ndị dị n'ime ya ngwa ngwa. Ogwe aka ahụ ga-adị n'azụ isi ya ka nnyocha ahụ wee nwee ihe ịga nke ọma.
5. Palpation - usoro: Jiri mkpịsị aka dị larịị (ọ bụghị mkpịsị aka), jiri mmegharị gburugburu dị nro mana siri ike. Debe mkpịsị aka gị n'elu mgbidi obi. Rụọ ọrụ n'usoro n'akụkụ niile:
   • Oke mpụta nke dị n'elu (ebe a na-ahụkarị maka ọrịa kansa ara) + ọdụ axillary
   • Oke ime dị n'ime
   • Oke ime dị n'okpuru
   • Oke mpụta dị ala
   • Mpaghara subareolar (n'okpuru ara)
   Ọdụ axillary (ọdụ Spence) na-agbatị ruo n'ime axilla. Echefula ya — o nwere anụ ahụ ara ma bụrụ ebe a na-etinye akpụkọ.
6. Ọ bụrụ na achọpụtara ntụpọ - kọwaa ya nke ọma:
   • Site: Kedu akụkụ anọ, anya site na ara, ọnọdụ elekere
   • size: Mee atụmatụ na cm site na iji mkpịsị aka/ihe nchịkwa
   • -enwe mmetụta: Gburugburu, oval, na-adịghị agbanwe agbanwe
   • Ikike: Dị nro, siri ike, siri ike
   • N'elu: Dị ire ụtọ, na-adịghị agbanwe agbanwe, na-adịghịkwa agbanwe agbanwe
   • Oke: Nkọwa nke ọma vs nkọwa nke ọma / enweghị nghọta
   • Mobility: Mbugharị vs idozi akpụkpọ ahụ n'elu ma ọ bụ n'ime anụ ahụ dị omimi n'okpuru
   • Njikọ akpụkpọ ahụ: Gwa onye ọrịa ka o welie aka ya elu — akpụkpọ ahụ ọ na-agbawa agbawa n'elu akpụ ahụ?
   • Obi nro: Rịba ama, mana ntụpọ ndị na-adịghị mma nwere ike ịdị nro ma na-adịghị njọ mgbe mgbe
7. Nnyocha ara: Lelee maka mgbanwe (jụọ ma ọ dị ọhụrụ), eczema, ọnya afọ, ọrịa Paget (mgbanwe dị ka eczema nke ara = zoo aka). Jiri nwayọ gosipụta: jiri mkpịsị aka abụọ nke aka ọ bụla tinye n'akụkụ abụọ nke areola wee pịa gaa n'ọnụ ara. Dee: agba ọ bụla na-apụta (doro anya, dị ka mmiri ara, akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ/agba aja aja = ọ dịghị mkpa; ọbara agba = zoo aka).
8. N'ime mkpụrụ ndụ lymph axillary: Gwa onye ọrịa ka o tinye aka ya n'aka gị (na-eme ka axilla zuru ike). Tinye aka gị n'elu axilla ma pịa aka gị n'akụkụ anọ nke axillary:
   • Apical (n'ime axilla - n'elu)
   • Mpịachi ihu na akụkụ ahụ (n'akụkụ mpịachi ihu)
   • Mpịachi azụ / nke dị n'okpuru isi (n'akụkụ mpịachi azụ)
   • Mpụta / humeral (n'akụkụ elu humerus)
9. Ọkpụkpụ supraclavicular: Iguzo ma ọ bụ nọdụ ala n'azụ onye ọrịa, pịa ma jide aka gị n'elu fossae abụọ ahụ. N'ebe ọ bụla siri ike ebe a nwere akpụ ara ipsilateral = gbasaa nke metastatic.
10. Mee otu ihe ahụ maka ara nke ọzọ. A na-achọkarị nyocha abụọ.

• E dekọrọ nkwenye na onye nlekọta doro anya
• Nnyocha a na-eme n'ọnọdụ ATỌ niile (aka n'akụkụ, aka n'úkwù, aka elu)
• Onye ọrịa ahụ kwesịrị ịnọdụ ala nke ọma maka ịkụ aka (45°, ogwe aka n'azụ isi)
• Mkpịsị aka ejiri mee ihe (ọ bụghị mkpịsị aka)
• Ntugharị aka dị n'usoro nke na-ekpuchi akụkụ anọ niile gụnyere ọdụ axillary
• Mpaghara subareolar a na-emetụ aka
• A lere ara ya anya ma gosipụta ya nwayọ
• A na-akụ aka n'olu lymph dị n'akụkụ axillary (otu anọ niile)
• A na-akpụ akpụ fossae supraclavicular n'akụkụ abụọ
• Emere nyocha abụọ (ara abụọ)
• Ihe ọ bụla e ji mara nke ọma (ebe, nha, ọdịdị, nha, ókèala, ngagharị, njikọ)
• A na-ezigara ngwa ngwa kwesịrị ekwesị maka ihe ọ bụla a na-enyo enyo

• Ejiri usoro nyocha atọ niile eme ihe n'usoro
• Onye ọrịa kwesịrị ịnọdụ ala nke ọma maka ịkụ aka (aka ya n'azụ isi ya, ọ bụghị nke dị larịị ma ọ bụ nke nọdụrụ ala)
• Usoro palpation ziri ezi (mkpịsị aka dị larịị, mmegharị okirikiri, usoro)
• Ọdụ Axillary kpọmkwem na-akụ aka
• Nnyocha ara na ngosipụta dị nro emere
• Usoro lymph node Axillary ziri ezi (ejiri aka kwado ya, otu anọ niile)
• A na-enyocha fossae supraclavicular n'ụzọ abụọ
• Ọ bụrụ na achọpụtara ntụpọ: a na-akọwa ya nke ọma site na iji nkọwa niile, a na-anwale njikọta akpụkpọ ahụ
• E gosipụtara echiche ahụike na ozi kwesịrị ekwesị gbasara ntụnye aka/nchekwa
• Na onye ọrịa kparịtara ụka nke ọma n'oge niile
• Akwụkwọ zuru oke, nke ziri ezi, ma na-akwado mkpebi ahụike

1. nnyocha: Ịma jijiji (LMN), ịkpasu iwe (LMN, karịsịa MND), ọnọdụ na-adịghị mma, ịma jijiji mgbe ị na-ezu ike (Parkinson's) vs ịma jijiji ebumnuche (cerebellar).
2. Arụ: Ụkwụ elu — tụgharịa n'aka na ikpere aka. Ụkwụ ala — tụgharịa ikpere/úkwù n'enweghị ihe ọ bụla. Mmụba (spastic/siri ike) vs mbelata (flaccid). Ike nke cogwheel (Parkinson's) — na-adị ka ihe na-eme mkpọtụ n'oge mmegharị ahụ na-adịghị arụ ọrụ.
3. ike: Nwalee megide iguzogide, jiri usoro MRC (0–5) mee ihe. Akụkụ aka elu: mwepụ ubu, ịgbatị/mgbatị ikpere aka, ịgbatị aka aka, ịgbatị mkpịsị aka, mwepụ mkpịsị aka. Akụkụ aka ala: mgbanwe úkwù, mgbanwe/mgbatị ikpere, mgbanwe ụkwụ ụkwụ, mgbanwe plantarflexion.Ụdị adịghị ike nke pyramidal (UMN): ihe ndị na-ejide ubu, ihe ndị na-agbatị ikpere aka, ihe ndị na-agbatị aka n'aka; ihe ndị na-agbatị úkwù, ihe ndị na-agbatị ikpere aka, ihe ndị na-agbatị ụkwụ n'ụkwụ.
4. Na-eche echiche: Biceps (C5/6), triceps (C7), supinator (C5/6), ikpere (L3/4), nkwonkwo ụkwụ (S1). Plantar reflex (stroke stool of the foot side to medial — normal = flexor toes; extensor = UMN). Anọghị na-enwe mgbanwe = LMN ma ọ bụ UMN siri ike n'oge akọrọ.
5. Nhazi: Nnwale mkpịsị aka na imi (cerebellar = ịma jijiji ebumnuche, gafere ebe a na-atụ aka). Nnwale ikiri ụkwụ na ụkwụ. Dysdiadochokinesis (mmegharị na-agbanwe ngwa ngwa).
6. Mmetụta uche (ọ bụrụ na ọ dị mkpa): Mkpịsị aka dị mfe, ntụtụ ọkpọ, mmetụta ịma jijiji (ndụdụ ịgbanwe mgbe ọkpụkpụ pụtara ìhè), mmetụta nke ime ihe. Usoro nke mfu na-eduzi nchọpụta: uwe aka na-ejigide = neuropathy akụkụ; dermatomal = mgbọrọgwụ akwara; hemibody = etiti.
7. Ụzọ ije: Lelee ka onye ọrịa na-aga ije. Hemiplegic gait (ịgbagharị, aka na-ejide nwayọ nwayọ — UMN). Njem ụkwụ na-ada ada/nzọụkwụ (LMN, akwara peroneal nkịtị). Njem anya sara mbara (cerebellar). Njem anya pụrụ iche (Parkinson's). Njem anya na-egbochi akwara (musculoskeletal).

• Nnyocha e mere maka ajụjụ ahụike sitere na akụkọ ihe mere eme
• A lere ya anya maka mmefusị, ihe ndị na-akpali agụụ mmekọahụ, ọnọdụ ahụ, na ịma jijiji
• A tụlere ụda olu nke ọma (usoro ịtụgharị ụda n'ụzọ na-adịghị mma)
• A na-eji MRC scale eme ihe ma dekọọ ike ya.
• A nwalere Reflexes — a na-enwetakwa nzaghachi plantar nke ọma
• A nwalere nhazi (mkpịsị aka na imi na/maọbụ ikiri ụkwụ)
• A hụrụ ụzọ ije
• A nwalere mmetụta ahụ ma ọ bụrụ na egosiri ya n'ụlọọgwụ
• Achọpụtara ụkpụrụ UMN na LMN nke ọma
• Nchọpụta ndị metụtara nchọpụta na atụmatụ ahụike

• Ezubere nyocha ahụ ka ọ dabara n'ọnọdụ ahụike kama ime ya mgbe niile
• Usoro nyocha ụda ziri ezi — mmegharị aka na ụkwụ nke na-adịghị arụ ọrụ nke ọma, nke na-eme ka ahụ dị jụụ
• Usoro nnwale ike ziri ezi na ọkwa MRC
• Usoro mmegharị ahụ ziri ezi — hama akwara kwesịrị ekwesị, ọnọdụ ziri ezi
• Emere ma kọwaa mmeghachi omume nke plantar nke ọma
• Achọpụtara ụkpụrụ UMN na LMN nke ọma site na nchọpụta
• A hụrụ ma mara ụzọ nke ọma
• Kọsara ihe ndị a chọpụtara na nchoputa nke ọma site na nzọụkwụ ndị kwesịrị ekwesị na nzọụkwụ ndị ọzọ
• Akwụkwọ na-egosipụta nke ọma ihe ndị a chọpụtara na echiche ahụike

1. Ọhụhụ anya: Chaatị Snellen dị mita isii (ma ọ bụ kaadị ọhụụ dị nso). Anya ọ bụla dị iche, ya na ugogbe anya/mmetụ aka ma ọ bụrụ na e yi ya. Dee ya dị ka 6/6, 6/9, 6/18 wdg. (6/6 = nkịtị). Ọ bụrụ na eserese ahụ adịghị: gụọ mkpịsị aka, chọpụta mmegharị aka, hụ ìhè.
2. Ụmụ akwụkwọ: Nha, nha nha, mmeghachi omume nye ìhè (kpọmkwem na nkwekọrịta). Nnwale ọkụ na-agbagharị maka RAPD (nkwarụ nwa akwụkwọ afferent — nwa akwụkwọ na-agbasa mgbe ị na-atụgharị ọkụ ahụ na ya = ọnya akwara anya n'akụkụ ahụ).
3. Mmegharị anya: "Soro mkpịsị aka m." Kpuchie ebe niile anya na-ele — kwụ ọtọ na kwụ ọtọ. Chọọ maka: diplopia, nystagmus (njem anya na-ada ada), ọdịda nke anya conjugate (nkwụkwụ akwara cranial — III, IV, VI).
4. Ebe anya (mmegide): Nọdụ ala n'akụkụ onye ọrịa ahụ n'ogologo aka. Tụlee anya gị. Weta mkpịsị aka na-ama jijiji site n'èzí ubi ahụ n'ime - onye ọrịa ga-ekwu mgbe ọ hụrụ ya. Na-anwale akụkụ anọ n'anya ọ bụla. Nnyocha zuru oke naanị - na-achọpụta nnukwu ntụpọ ubi.
5. Anya mpụta: Conjunctiva (ọbara ọbara, ọbara ọbara), sclera (jaundice, episcleritis/scleritis), cornea (ọnya, arcus), nku anya (entropion, ectropion, ptosis, ọzịza mkpuchi).

1. Kwadebe ụlọ ahụ: Mee ka ọkụ ndị ahụ ghara ịgba ọchịchịrị kpamkpam, kama ọ na-agba ọchịchịrị karịa ka ọ dị na mbụ. Nke a na-eme ka nwa akwụkwọ ahụ gbasaa ntakịrị ma nye gị windo buru ibu iji rụọ ọrụ. Ị nweghị ike inyocha nwa akwụkwọ na-agbasaghị agbasa nke ọma n'ìhè na-egbuke egbuke.Na dọkịta ụmụ nwanyị, a na-eji ọgwụ mgbochi mgbasa ọbara (tropicamide) eme nnyocha anya maka ndị nwere ọrịa shuga. Maka nyocha zuru oke, mbelata ọnụ ụlọ na-ezuru.
2. Wụnye ophthalmoscope: Gbanye ya. Hazie akara ngosi ahụ ka ọ bụrụ efu (0) — nke a na-elekwasị anya maka anya emmetropic (nkịtị). Ọ bụrụ na onye ọrịa ahụ anaghị ahụ anya nke ọma (myopic), tụgharịa akara ngosi ahụ ka ọ bụrụ mwepu (nọmba uhie). Ọ bụrụ na ọ na-ahụ anya nke ọma (hypermetropic), tinye na mgbakwunye (nọmba akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ/ojii). Malite na efu ma gbanwee dịka ọ dị mkpa.Ọkpọ oku ahụ na-agbanwe ebe a na-elekwasị anya — ọ naghị agbanwe ìhè. Jiri ya mee ka retina dị nkọ maka onye ọrịa ọ bụla.
3. Anya nke ị ga-eji — dakọtara mgbe niile: Iji lelee anya aka nri nke onye ọrịa ahụ, jiri anya aka nri gị jide ophthalmoscope n'aka aka nri gị. Iji lelee anya aka ekpe ha, jiri anya aka ekpe na aka ekpe gị. Nke a na-eme ka ị bịaruo nso n'enweghị isi na-akụ.Nke a na-adị ka ihe na-adịghị mma na mbụ ma ọ bụrụ na ị bụ aka nri. Mee ihe omume abụọ ahụ.
4. Ọnọdụ mmalite na akụkụ: Guzo ihe dị ka sentimita iri atọ site n'ebe onye ọrịa nọ. Malite n'akụkụ ihe dị ka ogo iri na ise (anaghị agbado ya n'otu ebe). Mee ka ìhè ahụ nwuo n'ebe nwa ahụ nọ - ị ga-ahụ ìhè oroma na-enwu gbaa n'ime nwa ahụ. Nke a bụ refleksị uhie. red reflex na-adịghị = oke cataract, ọbara ọgbụgba vitreous, ma ọ bụ retinoblastoma (n'ime nwatakịrị - ntuziaka ngwa ngwa).
5. Jiri nwayọ banye ma soro arịa ndị ahụ: Ozugbo ị hụrụ ihe na-egosi ọbara ọbara, jiri nwayọọ nwayọọ bịaruo nso ebe ị na-edebe ìhè ahụ n'ahụ nwa akwụkwọ ahụ. Ka ị na-eru n'ime sentimita ole na ole, ị ga-amalite ịhụ nkọwa retinal. Soro arịa ọbara gaa na diski anya - arịa ndị ahụ na-ezukọ na diski ahụ dị ka ihe mkpuchi dị n'elu wiil. Diski ahụ na-abụkarị imi (na-aga imi).
6. Lelee diski optic mbụ: Diski ahụ bụ okirikiri pink/cream na-acha ọbara ọbara. Nyochaa:
   • Agba: Nkịtị = pink. Pale = anya atrophy (MS, glaucoma, mkpakọ)
   • Oke: Nkịtị = nkọ. Na-adịghị ahụkebe/anaghị apụta ìhè = papilloedema (nrụgide intracranial dị elu — ngwa ngwa)
   • Oke iko-na-diski: Nkịtị = <0.5. Iko buru ibu = ihe a na-enyo enyo glaucoma
7. Soro ụgbọ mmiri ndị a: Chọpụta akwara na akwara ndị ahụ ruo na nke ọ bụla n'ime akụkụ anọ. Akwara ndị ahụ: dị warara, na-acha uhie uhie karịa. Akwara ndị ahụ: sara mbara, gbara ọchịchịrị. Chọọ maka: AV nicking (akwara ndị na-akpọchi akwara na-agafe = ọbara mgbali elu), waya ọlaọcha (akwara ndị ahụ na-acha ọcha/na-egosipụta = ọbara mgbali elu), ọbara ọgbụgba, na-apụta.
8. Chọọ maka ọbara ọgbụgba na ihe ndị na-apụta n'ahụ:
   • Ọbara ntụpọ/mgbapụta ọbara: Obere okirikiri = ọrịa shuga (microaneurysms)
   • Ọbara ọgbụgba ọkụ: Elu, na-agbasa = ọbara mgbali elu, CRVO
   • Ihe ndị siri ike na-eme ka ọ ghara ịdị irè: Ọcha odo na-egbuke egbuke, akụkụ dị nkọ = lipid deposits na ọrịa shuga/ọbara mgbali elu
   • Ihe ndị na-eme ka ọ dị nro ("ebe owu na ajị anụ dị"): Ọcha dị nro = nkụchi akwara eriri akwara (ọrịa shuga, ọbara mgbali elu)
9. Lelee macula ahụ: Gwa onye ọrịa ka o lee anya kpọmkwem n'ìhè ahụ. Macula ahụ dị naanị nwa oge (n'akụkụ ntị) site na diski ahụ. Ọ dị ka ọchịchịrị ntakịrị. Nsogbu macular na-apụta mgbe drusen (ihe ndị edo edo edo) ma ọ bụ mgbanwe agba.

• Ụlọ ahụ gbara ọchịchịrị tupu ịmalite
• Nhazi anya ziri ezi ejiri mee ihe (anya aka nri gaa n'anya aka nri, aka ekpe gaa n'aka ekpe)
• A na-enyocha ihe ngosi uhie tupu ebugharị ya
• Achọtara ma nyochaa diski anya (agba, akụkụ, iko)
• A na-esochi arịa ndị ahụ — a na-achọ ọbara ọgbụgba na ihe ndị na-apụta
• A nwalere Macula (a gwara onye ọrịa ka ọ lee anya n'ìhè)
• Nyocha anya na ụmụ akwụkwọ
• A kọwara ma dekọọ ihe ndị a chọpụtara nke ọma
• A maara ngwa ngwa kwesịrị ekwesị maka papilloedema ma ọ bụ enweghị reflex uhie

• Ime ụlọ ahụ nke ọma tupu ịmalite
• Ejiri usoro ziri ezi nke nha anya mee ihe
• A nwalere mgbanwe uhie nke ọma
• Ebugara m nso onye ọrịa ahụ iji hụ nkọwa zuru ezu gbasara diski ahụ.
• Achọpụtara ma kọwaa diski optic nke ọma
• Soro arịa ọbara wee chọpụta ọrịa ọ bụla
• A kọwara ihe ndị a chọpụtara nke ọma - ọkwa nke retinopathy ma ọ bụrụ na ọ dị
• E zigara onye ọrịa ihe ndị a chọpụtara n'asụsụ a na-apụghị ịnweta
• Achọpụtala ngwa ngwa nke papilloedema ma ọ bụrụ na ọ dị

1. Họrọ nha speculum kwesịrị ekwesị: Ntị ndị toro eto — jiri speculum kachasị ukwuu nke dabara nke ọma. speculum ndị pere mpe na-ebelata ịhụ ụzọ. Debe ihe dị na ya.
2. Ọnọdụ onye ọrịa: Nọdụ ala, na-atụgharị isi ha ntakịrị n'ebe ị nọ. N'ụmụaka — isi ha gbagọrọ agbagọ n'akụkụ, nne na nna na-ejide nwa ahụ.Etinyela aka n'ime ihe nlele anya. Ọ bụrụ na ọwa mmiri ahụ dị warara ma ọ bụ nke na-aza aza, mara oke anya ya ma ewepụla ihe mgbu ahụ.
3. Mee ka ọwa ntị dị larịị — ntụziaka dị mkpa:
   • Ndị okenye: Dọpụta ntị mpụta (ntị mpụta) elu na azụ jiri aka gị na-anaghị achịkwa. Nke a na-eme ka ọwa mmiri ndị toro eto dị ka S kwụsie ike.
   • Ụmụaka na-erubeghị afọ 7: Dọpụta pinna ahụ ogologo azụ ma ọ bụ ntakịrị ala. Ọwara nwa ọhụrụ na-agbagọ agbagọ n'ụzọ dị iche iche.
   Nzọụkwụ a bụ nke a na-eleghara anya — nke kachasị mkpa. Ma ọ bụrụ na ị naghị ele mgbidi ọwa mmiri anya, ọ bụghị drum ntị.
4. Tinye nwayọ: Ijide otoscope ahụ dị ka pen (ọ gwụla ma ị zụrụ ya n'ebe dịka Leeds — ebe ị na-ejide ya n'elu ala, nke bụ usoro nchekwa), kechie aka gị (ma ọ bụ obere mkpịsị aka gị site na iji usoro gbagọrọ agbagọ) n'isi onye ọrịa ka mmegharị ọ bụla ghara ịkwọ speculum ahụ miri emi. Tinye ya n'akụkụ ntakịrị ala na n'ihu. Ị kwesịrị ịhụ ọwa ntị — ọwara akpụkpọ ahụ. Jiri nwayọ gaa n'ihu ruo mgbe ntị ntị pụtara.
5. Ihe ị ga-ele anya ozugbo ị nwere ike ịhụ eardrum (akpụkpọ anụ tympanic): Lee ntuziaka nkọwa dị n'okpuru.

1. Nnyocha mpụga: Ọzịza, enweghị nha nhata, mgbanwe akpụkpọ ahụ n'elu imi.
2. Rhinoscopy nke dị n'ihu (site na iji otoscope ma ọ bụ speculum raara onwe ya nye): Tụgharịa isi azụ ntakịrị. Jiri nnukwu speculum. Welie isi imi elu iji hụ n'ime oghere imi ọ bụla. Chọọ maka: ọnọdụ septum imi (gbagọrọ agbagọ?), turbinates (buru ibu/sụọ - agbagọ na edematous na rhinitis allergy, ọbara ọbara na-efe efe), polyps (mkpụmkpụ dị nro, anụ ahụ, dị ka mkpụrụ vaịn na-egbochi ụzọ imi), mwepụta (mmiri = allergy, mucopurulent = ọrịa, otu akụkụ = ahụ mba ọzọ na nwatakịrị ma ọ bụ etuto ahụ).
3. Lelee ikike ikike: Gwa onye ọrịa ka o mechie ọnụ ya ma kuo ume site n'imi ya n'otu ụzọ ahụ — na-enyocha otú ikuku si apụta.

1. Ọnọdụ: Ọkụ dị mma (ọkụ mkpịsị akwụkwọ). Gwa onye ọrịa ka o mepee nke ọma ma kwuo "ahh" - nke a na-ebelata ire ma na-emepe oropharynx.
2. Tonsils na oropharynx: Chọọ maka: nha tonsillar (nke a na-akpọ I–IV), erythema, exudate (ebe ọcha dị na tonsils = nje bacteria tonsillitis vs viral), pus na tonsillar crypts, uvula diversion (quinsy = peritonsillar abscess, uvula a na-akwaga n'akụkụ nke ọzọ).
3. Ire na ala ọnụ: Rịba ama na ọnya ọ bụla (ọnya afọ - adịghị mma; ọnya afọ na-anaghị afụ ụfụ nke na-adịgide adịgide > izu 3 = ntụnye aka WW 2), mkpuchi, na-acha ọbara ọbara.
4. Usoro ihe mgbu nke etiti / fever: Jiri ya duzie mkpebi ọgwụ nje maka akpịrị mgbu. Ahụ ọkụAIN akara ≥4: tụlee ọgwụ nje. Isi akara ≥3: ọrịa streptococcal nwere ike ịdị oke njọ.

• Ejiri pinna dọpụta ya nke ọma (elu azụ n'ime ndị okenye, azụ azụ/ala n'ime ụmụaka)
• Ntị abụọ a lere anya
• Nkọwa TM (agba, ntụgharị ìhè, iguzosi ike n'ezi ihe, ọnọdụ)
• Achọpụtara wax ma ọ bụrụ na ọ na-egbochi echiche
• A na-enyocha imi ma ọ bụrụ na ihe mgbaàmà dị
• E lere akpịrị anya nke ọma site n'ìhè zuru oke
• A na-enyocha tonsils, uvula, na posterior oropharynx
• A na-amata ọkọlọtọ uhie (stridor, mwepụ uvula, ọnya na-adịgide adịgide)

• Usoro otoscope ziri ezi — speculum kwesịrị ekwesị, pinna draịva ziri ezi
• Ejiri usoro aka eme ihe - ntinye speculum dị nchebe
• Achọpụtara TM nke ọma ma kọwaa ihe ndị a chọpụtara nke ọma
• Achọpụtara nke ọma TM nkịtị site na AOM, OME, ma ọ bụ oghere
• Nyochaa akpịrị - tonsils, uvula, na mgbidi dị n'azụ
• Ojiji kwesịrị ekwesị nke njirisi FeverPAIN/Central n'inyocha akpịrị
• A chọpụtara ihe ndị a chọpụtara n'ọkwa dị mkpa n'oge kwesịrị ekwesị

1. Ikpughe na ọkụ zuru oke: Lelee ya n'ìhè dị mma. Lelee ebe ahụ dum — elela naanị ọnya ahụ onye ọrịa na-atụ aka na ya. Lelee akpụkpọ ahụ mpaghara maka mmerụ ahụ satịlaịtị.
2. Chọpụta mmerụ ahụ — jiri usoro ABCDE:
   A — Enweghị nha nhata

   Ọdịdị na-adịghị mma — otu ọkara anaghị egosipụta nke ọzọ

   B — Ókèala

   Akụkụ gbagọrọ agbagọ, nke a kpụchara akpụcha, ma ọ bụ nke a na-adịghị ahụ anya

   C — Agba

   Mgbanwe n'ime mmerụ ahụ — agwakọtara aja aja, oji, ọbara ọbara, ọcha

   D — Dayameta

   >6 mm — mana melanoma nwere ike ịdị obere

   E — Mgbanwe Evolushọn

   Ịgbanwe ka oge na-aga - ihe kachasị mkpa na GP

3. Nyochaa kwa: Ebe (anwụ na-apụta?), nha (atụ na mm), elu (dị nro/dị nro/ọkpụkpụ/ọbara na-agba), elu (dị larịị/ebuli elu/nodular/pedunculated), akpụkpọ ahụ gbara ya gburugburu (erythema, ọnya satịlaịtị, induration).
4. Kọwaa ụdị ọnya mbụ ahụ: Macule (dị larịị, naanị mgbanwe agba), papule (ihe na-erughị 5mm), plaque (ihe karịrị 5mm dị larịị n'elu), nodule (elu miri emi), vesicle (obere mmiri jupụtara), bulla (nnukwu mmiri jupụtara), pustule (pus), wheal (urticaria), ọnya (mfu akpụkpọ ahụ).
5. Nọdụ lymph mpaghara: Ọ bụrụ na a na-enyo enyo na ọ bụ ọrịa kansa, mee ka ọ dị ka ọ bụ ọrịa lymph. Melanoma nke azụ → axillary nodes. Melanoma nke ụkwụ → inguinal nodes.

• A na-enyocha ọnya ahụ n'ime ezigbo ọkụ ma na-ekpughe ya nke ọma
• Ejiri usoro ABCDE mee ihe na ọnya ọ bụla nwere agba
• Nha a tụrụ na mm
• A na-enyocha ọnya akpụkpọ ahụ na satịlaịtị gbara ya gburugburu
• Akụkọ ihe mere eme evolushọn jụrụ ma ọ dịbeghị n'akụkọ ihe mere eme
• A na-akụ mkpụrụ lymph mpaghara ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na ọ bụ ọrịa kansa
• Ejiri usoro NICE 2WW mee ihe nke ọma
• E sere foto mmerụ ahụ maka ndekọ ma ọ bụrụ na ejighị n'aka ma ọ bụ zigara ya ebe ahụ.

• Usoro ABCDE e ji eme ihe n'usoro - ọ bụghị naanị "ọ dị mma"
• A na-enyocha akpụkpọ ahụ gbara ya gburugburu na ọnya satịlaịtị kpọmkwem
• A jụrụ akụkọ ihe mere eme evolushọn kpọmkwem gbasara ya
• Ọ dị iche n'ụzọ ziri ezi site n'ọdịdị na-enyo enyo
• A na-etinye ngwa ngwa kwesịrị ekwesị na nchọpụta a na-enyo enyo
• Akwụkwọ ziri ezi ma na-akwado mkpebi ahụike

1. Nkwenye na onye nlekọta: Nkwenye okwu doro anya. Aha onye na-eso ụzọ na ọrụ ya ka e dekọrọ. Kọwaa: "M ga-eme nyocha rectal - M ga-etinye otu mkpịsị aka nwayọ n'ime oghere azụ gị. M ga-eme ngwa ngwa dịka o kwere mee ma kwụsị ozugbo ma ọ bụrụ na ị gwa m ka m mee ya."
2. Ọnọdụ: Ọnọdụ aka ekpe (onye ọrịa nọ n'akụkụ aka ekpe, ikpere e dọwara elu gaa n'obi - "dị ka bọọlụ"). Nke a bụ ọnọdụ a na-ahụkarị maka dọkịta. Dorsal lithotomy (n'azụ) bụ ihe ọzọ.Akụkụ aka ekpe na-adịkarị mma maka onye ọrịa ma na-enye onye na-enyocha ohere dị mma. Hụ na e ji ákwà kpuchie onye ọrịa nke ọma — kpughee naanị ihe ị chọrọ ime.
3. Nnyocha mpụga mbụ: Tupu ị tinye mkpịsị aka gị, lelee akpụkpọ ahụ perianal. Chọọ maka: akara akpụkpọ ahụ (hemorrhoids, Crohn's), hemorrhoids mpụga (acha anụnụ anụnụ/acha odo odo), mgbawa (mgbawa na-egbu mgbu n'elekere isii ma ọ bụ iri na abụọ nke elekere - onye ọrịa nwere ike ịrahụ ụra naanị ya mgbe a na-enyocha ya), oghere fistula, condylomata (ọnyá afọ), erythema, ọnya afọ.
4. Tee mmanụ n'ụba nke ọma: Tee gel mmanụ n'aka gị nke e ji aka mee. Mmanụ mmanụ zuru oke na-eme ka onye ọrịa dịkwuo mma ma na-eme ka nyocha ahụ dịkwuo mma — nyocha akọrọ na-eme ka ọ ghara iguzogide ihe ọ bụla.
5. Ntinye: Debe ọnụ mkpịsị aka gị e ji mmanụ mee n'ọnụ ọnụ ike. Gwa onye ọrịa ka o kuo ume nwayọ nwayọ. Ka ha na-eku ume ma zuru ike, jiri nwayọọ tinye nrụgide ruo mgbe sphincter ahụ zuru ike ma mkpịsị aka gị gafere. EBULA ihe mgbochi ahụ gafere.Ọ bụrụ na onye ọrịa ahụ enwee nchekasị, kwụsịtụ, mee ka obi sie ya ike, ma gwa ya ka o kuo ume ọzọ. Emela ka ọ ghara ịmanye ya ịbanye. Ọ bụrụ na ọ gaghị ekwe omume ịbanye n'ime ahụ n'ihi ihe mgbu - kwụsị, detuo, ma tụlee mgbawa ma ọ bụ stenosis nke anal.
6. Nyochaa ụda sphincter: Ụda nkịtị = iguzogide siri ike gburugburu mkpịsị aka gị mana ọ naghị afụ ụfụ. Mbelata ụda = lax sphincter (ihe kpatara akwara ozi, ịwa ahụ gara aga, mmerụ ahụ ime nwa). Mmụba ụda = hypertonia (mgbawa, nchekasị, ọrịa).
7. Gbanwee usoro n'usoro: Tụgharịa mkpịsị aka gị 360° iji lelee mucosa rectal n'akụkụ niile. Nwee mmetụta maka: oke (siri ike, nke na-adịghị mma = nchegbu maka kansa), nro (ihu = ọrịa prostatitis ma ọ bụ ọrịa pelvic), nsogbu akpụkpọ ahụ.
8. Nnyocha nke prostate (ndị ọrịa nwoke): Na-enwe mmetụta n'ihu. prostate nkịtị: dị nro, dị roba, nwere akụkụ abụọ nke sulcus etiti, anaghị adị nro. Ihe ndị a na-adịghị ahụkebe - lee tebụl dị n'okpuru.Ị gaghị enwe ike ịchọpụta prostate dum n'otu rectum - naanị elu azụ. PR nkịtị anaghị ewepụ kansa prostate. PSA na-emekọ ihe ọnụ.
9. Wepụ ma lelee uwe aka ahụ: Rịba ama: agba nke stool (aja aja nkịtị, oji = melaena, ọbara ọbara na-egbuke egbuke = ọbara GI dị ala), ọbara (ọbara ọbara ọhụrụ = hemorrhoids/fissure/cancer), imi. Dee ihe ndị a chọpụtara n'aka uwe aka nke ọma.

• E dekọrọ nkwenye na onye nlekọta doro anya
• Onye ọrịa nọ n'akụkụ aka ekpe, kpuchie ya nke ọma
• A na-eme nyocha mpụga tupu e tinye ya
• A na-etinye mmanụ n'ụba
• A tụlere ma dekọọ ụda sphincter
• Mkpịsị aka ya na-atụgharị nke ọma ruo 360° — a na-enyocha mucosa
• A na-enyocha prostate n'ime ndị nwoke nwere ọrịa (ọ bụrụ na egosiri ya)
• A na-enyocha uwe aka mgbe a napụrụ ya — edenyere agba, ọbara, na imi
• Emere ihe kwesịrị ekwesị maka nchọpụta prostate na-adịghị mma

• Nkwenye na onye nlekọta na-achịkwa nke ọma
• A na-eme nyocha mpụga tupu e tinye ya
• Usoro ntinye ziri ezi - nwayọ nwayọ, na-eme ka onye ọrịa na-eku ume pụọ
• A tụlere ma kọwaa ụda sphincter nke ọma
• A na-akọwa prostate nke ọma ma ọ bụrụ na a chọpụta ya
• A lere uwe aka anya ma dekọọ ihe ndị a chọpụtara
• E kesara ya nke ọma n'oge niile
• Ngwa ngwa kwesịrị ekwesị maka ihe a na-enyo enyo

1. Nọdụ lymph nke dị n'ime olu (a na-ahụkarị na GP): Iguzo n'azụ onye ọrịa. Jiri aka abụọ ahụ n'otu oge - tụnyere akụkụ. Metụ aka maka nodes n'usoro: submental (n'okpuru agba), submandibular, anterior cervical (anterior triangle), posterior cervical (posterior triangle), pre-auricular, post-auricular, occipital, supraclavicular.Fossa Supraclavicular: pịa aka gị ka isi onye ọrịa gbadaa ntakịrị n'ebe ị nọ — na-eme ka SCM dị jụụ. Oghere siri ike n'ime fossa supraclavicular aka ekpe (n'ime Virchow / akara Troisier) = ọrịa afọ ma ọ bụ afọ ruo mgbe a ga-egosi na ọ bụghị ya.
2. N'ime mkpụrụ ndụ lymph axillary: Debe aka onye ọrịa n'elu nke gị. Kpọọ aka gị ma tinye ya n'elu axilla. Weta mkpịsị aka gị n'elu mgbidi etiti. Tụgharịa aka gị n'ìgwè niile: apical (n'ime dome), anterior (pectoral), posterior (subscapular), lateral (n'akụkụ humerus), na central.
3. Ọnụọgụ lymph dị n'ime afọ: Agbụ ígwè kwụ ọtọ (n'akụkụ eriri afọ - na-agbapụta akụkụ ahụ dị ala, akpụkpọ ahụ perianal, na akụkụ ahụ mpụga). Agbụ ígwè kwụ ọtọ (n'akụkụ nnukwu akwara saphenous). Rịba ama ma ọ dị elu ma ọ bụ miri emi.
4. Chọpụta ebe ọ bụla a na-ahụ anya:
   • size: na cm
   • Ikike: dị nro ma dị nro (mmeghachi omume/ọrịa) vs siri ike (lymphoma) vs siri ike na nke siri ike (metastatic carcinoma)
   • Mobility: mkpanaka vs njikọ/akwa akwa
   • Obi nro: dị nro = mmeghachi omume/ọrịa; anaghị adị nro = lymphoma ma ọ bụ ọrịa kansa
   • Ọnụọgụgụ na nkesa: otu mpaghara = ihe kpatara mpaghara; ọtụtụ mpaghara = ihe kpatara sistemụ

1. nnyocha: Guzo n'ihu. Gwa onye ọrịa ka o loo (nye ha otu iko mmiri). A naghị ahụ thyroid nkịtị anya. Goitre na-agagharị mgbe ọ na-elo ihe - nke a na-amata ọdịiche dị n'etiti thyroid na ọzịza olu na-abụghị thyroid.
2. Palpation: Guzo n'azụ onye ọrịa ahụ. Debe aka abụọ gburugburu olu, mkpịsị aka gị na-ezukọ n'etiti ahịrị. Chọpụta isthmus (n'okpuru cartilage thyroid). Nwee mmetụta nke lobe ọ bụla n'akụkụ trachea. Gwa onye ọrịa ka o loda ọzọ - nwee mmetụta nke gland na-agagharị n'okpuru mkpịsị aka gị.Ọzịza thyroid nke na-anaghị agagharị mgbe ị na-elo ihe nwere ike ọ gaghị abụ thyroid - tụlee lymph node, dermoid cyst, ma ọ bụ akpụ olu ndị ọzọ.
3. Chọpụta gland ahụ: Mgbasa mgbasa ozi (goitre) vs multinodular vs otu nodule. Tender (thyroiditis) vs non-dender. Mgbatị azụ (anaghị erute n'okpuru gland).
4. Ngbanwe nke trachea: Ọ bụ trachea dị n'etiti? Ọ bụrụ na thyroid ma ọ bụ retrosternal gbasaa nke ukwuu, trachea nwere ike ịgbanwe.
5. Auscultation: Ọ bụrụ na goitre gbasaa - tinye mgbịrịgba stethoscope n'elu gland ahụ. Bruit = mmụba nke vaskụla = ọrịa Graves (thyrotoxicosis).
6. Ihe ịrịba ama nke nsogbu thyroid:
   • Ọrịa thyroid: Ma jijiji nke ọma (aka), aka mmiri ọkụ, tachycardia, mkpọchi azụ, mweghachi mkpuchi, exophthalmos (Graves')
   • Ọbara taịrọịd: Akpụkpọ ahụ kpọrọ nkụ, bradycardia, periorbital edema, ntutu kpọrọ nkụ, na-eme ka ahụ dị jụụ nwayọ nwayọ

1. Lelee tupu imetụ aka — echiche izugbe: Omume izugbe (ịmụrụ anya na mmekọrịta vs enweghị mmasị na enweghị mmasị), otu nne ma ọ bụ nna si ejide nwatakịrị ahụ, ọrụ iku ume site n'ofe ụlọ ahụ, agba akpụkpọ ahụ (pink vs acha ọbara ọbara vs acha ọbara ọbara vs cyanosed), mmiri mmiri (anya gbawara agbawa, akpụkpọ ahụ mucous kpọrọ nkụ, turgor akpụkpọ ahụ), nsogbu doro anya ma ọ bụ enweghị ya.Nwatakịrị nke na-ele gị anya, na-ehulata aka n'ihe, ma na-akpakọrịta na nne ma ọ bụ nna ya agaghị enwe ezigbo ahụ ike. Nwatakịrị nke na-ele anya n'enweghị ihe ọ bụla ma ọ naghị anabata mkpali bụ ihe na-adịghị mma tupu ị tụọ ihe ọ bụla.
2. Ihe ịrịba ama dị mkpa - mgbe niile: Okpomọkụ, obi, ọnụego iku ume (gụọ maka sekọnd 30 zuru oke - oke ntụaka dị iche iche dabere na afọ), oke ikuku oxygen (nkịtị ≥95% n'ikuku ụlọ maka afọ ọ bụla), oge mmịpụta capillary (pịa na sternum ma ọ bụ ọkpọiso maka sekọnd 5 - nkịtị <2 sekọnd).NICE NICE Nduzi maka ọrịa ahụ ọkụ (ọkụ okporo ụzọ) na-eji ihe ndị a eme ihe n'usoro. Mara njirimara ọbara ọbara na nke amber maka tachycardia na tachypnea nke dị iche na afọ - ha dị iche na oke ndị okenye.
3. Fontanelle (ọ bụrụ na ọ dabara afọ - n'okpuru ~ ọnwa 18): Ka nwatakịrị ahụ guzo ọtọ ma dị jụụ, jiri nwayọọ pịa aka n'ihu fontanelle. Mkpụpụta = nrụgide dị elu n'ime ụbụrụ. Mmiri gbawara agbawa = mmiri kpọrọ nkụ. Nkịtị = dị larịị ma dị nro.
4. Ntị na akpịrị: Ọ bụrụ na a na-enyo enyo na ọrịa iku ume elu — otoscopy (ntị abụọ), nyocha akpịrị (tonsils, exudate, redness, ọnọdụ uvula). N'ime ụmụaka, nyocha ntị chọrọ ịdọpụ pinna ahụ ozugbo kama ibuli elu na azụ.
5. Igbe: A na-agụta ọnụọgụ iku ume site na nlele. Oke mbelata: subcostal, intercostal, sternal. Mee ka akụkụ abụọ ahụ dị nro — ntinye ikuku (ha nhata ma ọ bụ belata), wheeze (nkwonkwo ume = bronchiolitis/asthma), mgbawa (njikọta). Oke ikuku oxygen na-egosi mmetụta ahụike.
6. Ebe: Ọ bụrụ na afọ na-afụ ụfụ, agbọ agbọ ma ọ bụ ihe mgbaàmà nke afọ na eriri afọ - nlele, obere ihe na-akụ aka n'ime akụkụ anọ niile. Rịba ama: nchekwa, nro, organomegaly. Malite n'ebe dị anya site na mpaghara mgbu ahụ.
7. Nyocha ọkụ ọkụ: Ọ bụrụ na ihe nfụkasị ahụ dị — kọwaa ọdịdị ahụ, nkesa ya, na ịgbapụ ya. Nnwale Tumbler (pịa iko na ihe nfụkasị ahụ nke ọma): ịgbapụ ya = na-adịkarịghị mma (viral exanthem, urticaria); anaghị agbawa ya = ọrịa meningococcal ruo mgbe a chọpụtara na ọ bụghị ya → 999 ozugbo.Ọnya petechial ma ọ bụ purpuric nke na-anaghị apụta ìhè bụ ihe mberede ụmụaka. Echela maka ihe ndị ọzọ. Kpọọ 999 ma nye IM benzylpenicillin ma ọ bụrụ na ọ dị ma ọ bụghị ihe mgbochi.
8. Dee ihe ndị na-adịghị mma gbasara ọkọlọtọ uhie nke ọma: N'ime nwatakịrị dị mma, detuo enweghị ihe ịrịba ama dị mkpa nke ihe egwu: "enweghị mkpọtụ, enweghị nnukwu nsogbu akụ na ụba, enweghị ihe ọkụ ọkụ na-anaghị agbaze agbaze, ịmụ anya na mmekọrịta, mejupụta capillary ihe na-erughị sekọnd 2, imeju 98% na ikuku." Nke a na-echebe nwa ahụ na gị.

• A na-enyocha ọdịdị izugbe site n'ọnụ ụzọ tupu a bịaruo ya nso
• Ihe ịrịba ama zuru oke dị mkpa gụnyere RR (sekọnd 30 zuru oke), okpomọkụ, HR, SpO₂, CRT
• A na-enyocha Fontanelle ma ọ bụrụ na ọ dịkarịa ala ọnwa 18
• A na-enyocha ntị na akpịrị ma ọ bụrụ na ihe mgbaàmà iku ume/ENT
• Igbe - ọrụ iku ume, oke nrụgide, auscultation
• A na-enyocha ihe ọkụ ọkụ site na iji ule tumbler ma ọ bụrụ na ọ dị
• E dekọrọ ihe ọjọọ gbasara ọkọlọtọ uhie nke ọma
• Atụmatụ ọkụ okporo ụzọ NICE a tụlere
• E nyere nne na nna nchekwa - nke a kapịrị ọnụ, nke oge, nke doro anya

• Nyochara ọdịdị ahụ nwatakịrị ahụ tupu ọ bịaruo nso — jiri nke a mee ka ule ahụ dị mma
• A tụrụ akara ndị dị mkpa nke ọma site n'iburu n'uche usoro ntụaka dabara adaba maka afọ ndụ n'uche
• Emere ule tumbler nke ọma ma ọ bụrụ na ọnya dị na ya ma kọwaa nsonaazụ ya
• N'ihi ihe ndị a chọpụtara, oke ike e ji mara ya (dị nro/n'etiti/n'ọkwa siri ike).
• Atụmatụ ọkọlọtọ uhie e dekọrọ kpọmkwem (dị mma ma ọ bụ na-adịghị mma)
• Nchekwa-nchekwa nye nne ma ọ bụ nna kpọmkwem, oge, na ihe omume
• Mkparịta ụka doro anya na nne ma ọ bụ nna ma ọ bụ nne na nna dị mkpa ma dịkwa mkpa.

1. Lelee ụkwụ abụọ ahụ ka onye ọrịa dina ala:
   • Agba: Pink = nkịtị. Agbachapụrụ agbacha = mbelata ọkọnọ akwara. Dusky/cyanosed = mkpọchi akwara ma ọ bụ ischaemia dị oke njọ. Agba ọbara ọbara/agba aja aja = ọrịa akwara na-adịghị ala ala (ntinye haemosiderin)
   • Mgbanwe akpụkpọ: Ntutu isi na-ada ada n'azụ ụkwụ na ụkwụ ala = enweghị ike zuru oke n'ime akwara. Lipodermatosclerosis (akpụkpọ ahụ osisi, nke a na-akpọ nkụ n'elu medial malleolus) = ọrịa akwara na-adịghị ala ala
   • Ọnya: Ebe, nha, ntọala, nsọtụ, omimi. Ọnya akwara: ntọala a pịrị apị, na-afụ ụfụ, na-acha ọbara ọbara/n'elu isi nrụgide (mkpịsị ụkwụ, ikiri ụkwụ, malleolus n'akụkụ). Ọnya akwara: nsọtụ na-adịghị mma, na-emighị emi, na-acha ntụ ntụ/n'elu isi ntụpọ, na-esi n'etiti isi (n'elu isi ntụpọ). Ọnya akwara: na-enweghị mgbu, na-esi n'elu isi nrụgide, na-ejikọta ya na neuropathy akụkụ
   • Ọrịa varicose: Nkesa (ogologo saphenous vs obere saphenous territory), mgbanwe akpụkpọ ahụ ọ bụla metụtara ya
   • Nze: Edema — symmetrical (obi/venous/hypoalbuminaemia) vs asymmetrical (DVT, cellulitis, lymphoedema)
2. Nyochaa okpomọkụ: Dorsum nke aka gị, na-atụnyere aka abụọ ahụ site na anya ruo na nso. Ụkwụ oyi nwere oke okpomọkụ dị elu n'ọkwa kpọmkwem na-egosi ọrịa akwara dị n'akụkụ nke nwere mkpọchi n'ọkwa ahụ.
3. Oge ijupụta Capillary: Pịa mkpịsị ụkwụ ma ọ bụ mkpịsị aka gị ruo sekọnd ise. Nkịtị: <2 sekọnd. Ogologo oge = mbelata ọbara ọgbụgba n'akụkụ (ọrịa akwara, nkụchi ahụ, oyi).
4. Nkwanye akwara palpate - tụnyere akụkụ abụọ ahụ:
   • Femoral: N'ime úkwù, isi etiti-inguinal
   • Popliteal: Ikpere onye ọrịa na-agbanwe ntakịrị, mkpịsị aka ya na tibial tuberosity, mkpịsị aka ya na-ezute na popliteal fossa n'azụ - ọ na-esiri ndị buru ibu ike
   • Dorsalis pedis (DP): Ụkwụ azụ, azụ ruo n'akụkụ na ogwe aka ogologo nke hallucis
   • Ọkpụkpụ azụ nke tibial (PT): N'azụ na n'okpuru medial malleolus
   Mkpụrụ obi na-adịghị DP + PT = ọrịa akwara dị mkpa. Mkpụrụ obi na-adịghị emerụ ahụ + ihe mgbaàmà = lee maka nyocha akwara na ABPI.
5. Nnyocha nwa ehi (ọ bụrụ na a na-enyo enyo DVT): Mgbu nwa ehi mgbe a na-akụ aka, ọzịza nwa ehi (tụlee ụmụ ehi abụọ ahụ n'otu ebe a kapịrị ọnụ - ọdịiche dị ihe karịrị sentimita 3 dị mkpa), erythema, na okpomọkụ. Jiri akara Wells duzie mkpebi onyonyo. Atụkwasịla obi na otu akara ọ bụla - DVT nwere ike ịpụta na akara niile adịghị.
6. Ule Buerger (ọ bụrụ na a na-enyo enyo ọrịa akwara): Mee ka ụkwụ gị dị elu ruo ogo 45 Celsius maka nkeji 1-2. Enweghị ike akwara: ụkwụ gị na-acha ọcha (na-acha ọbara ọbara n'elu). Hapụ ụkwụ gị ka ha dị larịị ruo ogo 45 n'okpuru kwụ ọtọ. N'ọrịa akwara, hyperaemia na-apụta (agba ọbara ọbara/acha odo odo — "ụkwụ anyanwụ dara") ka ọbara na-ejupụta n'okpuru ike ndọda. Positive Buerger's = ọrịa akwara dị mkpa.
7. ABPI (ntụgharị nrụgide nkwonkwo ụkwụ na brachial): A naghị eme ya n'oge nyocha dọkịta nkịtị mana ekwesịrị ịhazi ya n'ahụ onye ọrịa ọ bụla nwere ọnya ụkwụ, ọnya ụkwụ na-adịghị agwọ ọrịa, ma ọ bụ onye a na-enyo enyo na ọ nwere PAD. ABPI nkịtị ≥1.0. ABPI 0.5–0.9 = PAD dị nro ma dị nwayọ. ABPI <0.5 = ischaemia siri ike. ABPI >1.3 = arịa akwara calcified (a na-ahụkarị na ọrịa shuga - na-eme ka obi dajụọ).

• A lere ụkwụ abụọ ahụ nke ọma — agba, mgbanwe akpụkpọ ahụ, ọnya afọ, edema
• Ntụnyere okpomọkụ - ụkwụ abụọ, site na anya ruo na nso nso
• A tụrụ oge mmịpụta capillary n'akụkụ abụọ
• Mkpuru obi anọ niile a na-emegharị n'akụkụ abụọ (femoral, popliteal, DP, PT)
• A na-enyocha nwa ehi ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na DVT dị nro (ọzịza, ọzịza, okpomọkụ)
• Ọnya ọnya na-apụta ìhè nke ọma ma ọ bụrụ na ọ dị (ebe, nha, ntọala, nsọtụ, mgbu)
• A haziri ABPI ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo na PAD na-enyo enyo
• A na-enyocha akara ọbara ọbara nke ischaemia n'ụkwụ - a na-amụba ya ozugbo ọ dị

• Usoro nlele ziri ezi - agba, akpụkpọ ahụ, ọnya, akwara, edema
• Achọpụtara ma nyochaa mkpụkọ akụkụ ahụ nke ọma (ihe nrịbama anatomical ziri ezi)
• Ọ dị iche n'ọkpụkpụ akwara na ọnya venous nke ọma ma ọ bụrụ na ọ dị
• A na-eme ule Buerger ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo ọrịa akwara
• Ekwupụtara nchọpụta na atụmatụ njikwa nke ọma gụnyere ihe egwu obi
• Achọpụtara njirimara ischaemia nke aka na ụkwụ dị nkọ ma ga-akawanye njọ nke ọma
• Ezubere akwụkwọ niile ma dị mkpa maka njikwa.