🫀 Oògùn Àrùn Ọkàn fún Àwọn Oníṣègùn Àrùn: Ìtọ́sọ́nà Ìwàláàyè Rẹ

Àwọn Ìtọ́sọ́nà Tí A Ṣe Àtúnṣe 2024:

Àwọn ìlànà àtúnṣe lipid ti NICE CG181 tí a ṣe àtúnṣe, ìṣọ̀kan ìṣirò QRISK3 tuntun, àti àtúnṣe àwọn ààlà pressure (NICE NG136). Àwọn ìlànà dyslipidaemia ESC/EAS 2023 ti tẹnu mọ́ ìṣàyẹ̀wò ewu ara ẹni báyìí.

🫀 Oògùn Àrùn Ọkàn fún Àwọn Oníṣègùn Àrùn: Ìtọ́sọ́nà Ìwàláàyè Rẹ

Ìmọ̀ tó ń mú ọkàn yọ̀ láìsí pé ọkàn gidi dúró - ohun tó ń mú kí ìgbẹ́kẹ̀lé ọkàn rẹ lágbára!

☕ Ẹ̀kọ́ tó rọrùn fún tíì ⏰ Fún Àwọn Olùkọ́ GP Àkókò Kúrú 🚨 Àsíá Pupa tí a fojú sí

Ọjọ́ tí a ṣe àtúnṣe: Oṣù kọkànlá ọdún 2025

Àkótán Àkóso: Ohun tí ìwọ yóò kọ́ lónìí

Nítorí pé o ní àwọn nǹkan mẹ́tàdínlógójì mìíràn láti ṣe kí o tó jẹun ọ̀sán, àkójọ òwúrọ̀ náà nìyẹn.

Ohun tí Ojú ìwé yìí fihàn:

• Àwọn àsíá pupa àti àwọn ìgbéjáde tó léwu fún ẹ̀mí
• Àwọn ètò ìwádìí àti àwọn ìṣirò ewu
• Ṣíṣàkóso àwọn ipò tí ó wọ́pọ̀
• Àwọn ọgbọ́n ìdènà àti ìgbéga ìlera
• Àwọn ipa ọ̀nà ìtọ́kasí àti ìtọ́sọ́nà àtẹ̀lé
• Àwọn ìmọ̀ràn ìṣètò ìdánwò MRCGP

Àwọn Òtítọ́ Kíákíá Ní Awòrán:

15%

àwọn aláìsàn MI máa ń kú kí wọ́n tó dé ilé ìwòsàn

10%

kú sí ilé ìwòsàn lẹ́yìn MI

1-5%

arrhythmia to ṣe pataki ninu awọn ikun ti ko ni adaṣe

15%

arrhythmia to ṣe pataki ninu awọn ikun ti o ni ibatan si adaṣe

Lilọ kiri Lilọ kiri

📥 Awọn igbasilẹ

ona: Ẹ̀yà ara

🌐 Àwọn ohun èlò wẹ́ẹ̀bù ayélujára

Àwọn Ìbéèrè Pàtàkì fún Ìkójọ Dátà

Ìrora àyà: "Sọ fún mi nípa ìrora náà - níbo, nígbà wo, kí ló fa ìrora náà, kí ló mú kí ó dára síi?"

Aimi: "Àtẹ̀gùn mélòó lo lè gùn kí o tó lè mí ẹ̀mí?"

Ìrora ọkàn: "Ṣé o lè lo ìlù náà dáadáa? Ṣé ó déédé tàbí kò déédé?"

Itan ẹbi: "Ṣé àwọn ìṣòro ọkàn lè wà nínú ìdílé tí kò tíì pé ọmọ ọdún 60 (ọkùnrin) tàbí ọmọ ọdún 65 (obìnrin)?"

Àwọn Àsíá Pupa - Ohun tí a kò gbọdọ̀ pàdánù!

Irora àyà + lílágì/ríru/SOB = ACS titi ti a fi fihan bibẹẹkọ

Ìrora àyà/ẹ̀yìn tó ń ya = ronu pipin aorta

Syncope + ariwo = ìtọ́kasí kíákíá nípa ọkàn

Ibà + ìró tuntun = endocarditis títí tí a ó fi rí i pé ó yàtọ̀ sí èyí

SOB tàbí ríronú pé ara kò dáa nínú àwọn àgbàlagbà = le jẹ ẹya-ara ti MI alaiṣedeede nikan

ìró ìró tí ó ní í ṣe pẹ̀lú eré ìdárayá = Àìsàn tó le gan-an títí tí a ó fi rí i pé ó yàtọ̀ sí èyí (15% ní àrùn ọkàn tó le gan-an)

Ranti: "Ìfọwọ́ra ọkàn nígbà ìsinmi sábà máa ń jẹ́ aláìlera. Ìfọwọ́ra ọkàn nígbà ìdánrawò kì í ṣe aláìlera títí tí a ó fi rí i pé ó yàtọ̀."

Àwọn Ìfihàn Ẹ̀dọ̀fóró Tó Ń Halẹ̀ Mọ́ Ẹ̀mí

👉 Gbogbo dókítà gbò gbọ́dọ̀ mọ̀ kí wọ́n sì gbé ìgbésẹ̀ lórí àwọn wọ̀nyí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀

Ìgbéjáde Àtijọ́: Irora àyà tó ń fọ́ sí àárín, tó ń tàn sí apá/àgbọ̀n, pẹ̀lú òógùn, ríru, àti SOB

Awọn ifarahan aṣoju: Pàápàá jùlọ nínú àwọn obìnrin, àwọn àgbàlagbà, àwọn tí wọ́n ní àrùn àtọ̀gbẹ - ó lè hàn gẹ́gẹ́ bí SOB, àárẹ̀, àti ìrora inú egungun

Action: ọkọ alaisan 999, aspirin 300mg (ayafi ti a ko ba ni idiwọ), GTN ti o ba wa, abojuto nigbagbogbo

Ayebaye: Ìbẹ̀rẹ̀ lójijì ìrora àyà/ẹ̀yìn tó le fa, ó lè ṣí lọ

Ṣe ayẹwo: Iyatọ BP > 20mmHg laarin awọn apa, aipe pulse, ariwo tuntun

Action: Pe 999 lẹsẹkẹsẹ, yago fun thrombolysis, CT angiogram pajawiri

PE nla: Ṣíṣubú, SOB líle, irora àyà, ìfọ́mọ́ra ẹ̀jẹ̀

Awọn ifosiwewe eewu: Iṣẹ́ abẹ tuntun, àìlègbéraga, àrùn jẹjẹrẹ, oyún, àti VTE tẹ́lẹ̀

Àmì Wells: Lò láti darí ìwádìí - tí ó bá ṣeéṣe kí ó ga, tọ́jú nígbà tí o ń ṣe ìwádìí

VT/VF: Tachycardia ti o gbooro ju 150bpm lọ, o le ma ni titẹ ẹjẹ laisi titẹ

Àkọsílẹ ọkàn pípé: Bradycardia <40bpm pẹlu awọn aami aisan

Action: Tí kò bá ní ìlù - CPR + defibrillation. Tí ìlù bá wà - ìwádìí ọkàn kíákíá

🩺 Àwọn ìlànà sí ìṣètò Ìṣàyẹ̀wò Ọkàn àti Ẹ̀dọ̀fóró

Ọ̀nà ìgbésẹ̀ sí Àwọn Àmì Àmì Pàtàkì

Ìrora Àyà (SOCRATES)

Sohun kan: Àárín gbùngbùn, apá òsì, tó ń tàn yanran?
Onset: Lojiji, diẹdiẹ, akoko ọjọ?
Cìfọ́mọ́ra: Fífọ́mọ́ra, mímú, jíjóná?
Radiation: Apa, àgbọ̀n, ẹ̀yìn?
Aẹni tí a jọ ṣe àkóso: SOB, òógùn, ríru?
Timing: Iye akoko, igba melo?
Exacerbating: Adaṣe, imolara, otutu?
Sgbogbo nǹkan: ìwọ̀n 1-10

Ìdánwò Àìsí Ẹ̀mí

• Kíláàsì NYHA (gígun àtẹ̀gùn)
• Orthopnoea (a nilo irọri)
• Àìsàn alẹ́ Paroxysmal
• Àwọn àyípadà ìfaradà eré ìdárayá
• Ìrora àyà/ìlùkìkì tí ó sopọ̀ mọ́ ọn
• Ìtẹ̀síwájú wíwú ẹsẹ̀

Idanwo Ẹdọ inu ọkan ati ẹjẹ ti o dojukọ

Gbogbogbo Ayewo

Pípa ara, cyanosis, ìgbálẹ̀, àìní èémí ní ìsinmi, edema agbeegbe, gíga JVP

Ìdánwò Pulse & BP

• Ṣe ìwọ̀n, ìlù, ìwà, ìlù, ìlù
• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ ní apá méjèèjì (>20mmHg ìyàtọ̀ = àníyàn)
• Awọn ìlù onípele (radial, carotid, femoral)
• Ìdádúró rédíò-femoral

Ìdánwò Ṣáájú Àkókò Ìdánwò

• Ipo ati ohun kikọ Apex lu
• Ìró ohùn, ìró ayọ̀, àti àwọn ohùn tí a lè fọ̀
• Àwọn ohùn ọkàn (S1, S2, àwọn ohùn tí a fi kún)
• Ìkùn (àkókò, ibi tí a wà, ìtànṣán)

Nígbà àti Báwo ni a ṣe lè lo àwọn ẹ̀rọ ìṣirò ewu

QRISK3

• Ewu idena akọkọ ti CVD
• Ọjọ́ orí ẹni ọdún 25-84
• Ewu ọdun mẹwa ≥10% = ronu nipa statin
• Pẹ̀lú ẹ̀yà, àìní owó

CHA₂DS₂-VASc

• Ìṣàyẹ̀wò ewu àrùn ọpọlọ AF
• Àmì ≥2 (àwọn ọkùnrin) tàbí ≥3 (àwọn obìnrin)
• Ronú nípa ìdènà ìfàjẹ̀sí ẹ̀jẹ̀
• Àtúnyẹ̀wò ọdọọdún ni a nílò

TI-BLED

• Ewu ìṣàn ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú ìdènà ìṣàn ẹ̀jẹ̀
• Àmì ≥3 = ewu ìṣàn ẹ̀jẹ̀ gíga
• Má ṣe lò ó láti yọ àwọn oògùn tí kò ní ìfàjẹ̀sí kúrò
• Koju awọn ifosiwewe ti a le yipada

Lilo Awọn Iwadii Ti O Yẹ

Àwọn Àmì ECG

Irora àyà, ìgbọ̀nsẹ̀ ọkàn, SOB, ìfọwọ́sowọ́pọ̀, ìkùn tuntun, àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ ríru, àyẹ̀wò ṣáájú ìtọ́jú

BNP/NT-proBNP

Àìlera ọkàn tí a fura sí: BNP >100pg/ml tàbí NT-proBNP >300pg/ml àwọn ìwé àṣẹ yóò dún láàrín ọ̀sẹ̀ mẹ́fà

Troponin

ACS tí a fura sí: Troponin tí ó ní ìfàmọ́ra gíga nígbà tí a bá gbé e kalẹ̀ àti wákàtí mẹ́ta. Ṣàlàyé pẹ̀lú àyíká ìṣègùn.

Mímọ Ìgbà Tí Ó Yẹ Kí A Tọ́ka sí Ní Kíákíá

Ìtọ́kasí ọjọ́ kan náà: ACS tí a fura sí, ìyọkúrò aorta, PE ńlá, AS líle tí ó ní àmì àrùn náà, ìdènà ọkàn pátápátá

Ìtọ́kasí ọ̀sẹ̀ méjì: A fura si ikuna ọkan pẹlu BNP ti o ju 2000pg/ml, ariwo tuntun pẹlu awọn aami aisan

Ìtọ́kasí déédé: Àìlera ọkàn pẹ̀lú BNP 100-2000pg/ml, angina tí ó dúró ṣinṣin, AF fún ìṣàyẹ̀wò ìdarí rhythm

Ìtumọ̀ Àwọn Àbájáde Ìtọ́jú Atẹle

Àwọn Ìròyìn Echo

• LVEF >50% = deede
• LVEF 40-49% = àìlera díẹ̀
• LVEF <40% = ìwọ̀nba-tó le koko
• Àwọn ìpele fáìlì àti àwọn agbègbè
• Ìṣàyẹ̀wò iṣẹ́ diastolic

Àwọn Àbájáde Angiography

• % pàtàkì ìdènà àrùn
• Àwọn agbègbè ọkọ̀ ojú omi (LAD, RCA, LCx)
• Àwọn irú stent àti àwọn ìtumọ̀ rẹ̀
• Awọn ipinnu CABG vs PCI
• Àwọn ohun tí a nílò láti tẹ̀lé

🧩 Àwọn Àkójọ Àwọn Àmì Àmì Láti Fiwéra àti Láti Fi Ṣe Àfiwéra Àwọn Okùnfà

Àyẹ̀wò Ìyàtọ̀ Ìrora Àyà

Awọn Okunfa inu ọkan

• ACS/MI - fífọ́, ìtànṣán, pẹ̀lú àwọn àmì àrùn ara ẹni
• Angina tó dúró ṣinṣin - a lè sọ tẹ́lẹ̀, tó ní í ṣe pẹ̀lú eré ìdárayá, tó ń dín ìtura kù nípasẹ̀ ìsinmi/GTN
• Àrùn Pericarditis - mímú, ipò, àti dídúbúlẹ̀ tí ó burú síi
• Ìyọkúrò aorta - yíya, ìbẹ̀rẹ̀ lójijì, ìṣípòpadà

Awọn Okunfa atẹgun

• PE - pleuritic, pẹlu SOB, awọn okunfa ewu
• Pneumothorax - lojiji, didasilẹ, apa kan
• Pneumonia - pẹlu iba, ikọ́ ti o mu ki o munadoko

Awọn Okunfa ti kii ṣe Ẹjẹ ọkan

• MSK - a le tun ṣe pẹlu gbigbe, o rọ si ifọwọkan
• GORD - jíjó, ó burú síi lẹ́yìn oúnjẹ, ó sì dùbúlẹ̀
• Àníyàn - tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn àmì ìpayà
• Costochondritis - awọn cartilage ti o rọ

Àwọn Ẹ̀yà Àsíá Pupa

• Ìrora líle tó ń bẹ̀rẹ̀ lójijì
• Ìtànṣán sí apá/àgbọ̀n
• Ìgbẹ́/ìgbẹ́ tí ó níí ṣe pẹ̀lú
• Ìbáṣepọ̀ Haemodynamic

💡 Àwọn Ìlànà Àwọn Oníṣègùn Àgbà Gbọ́dọ̀ Ṣe Àyẹ̀wò, Ṣàkóso, àti Ṣàbójútó Pẹ̀lú Ìgbẹ́kẹ̀lé

Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ àti Ìṣàkóso Ewu Ọkàn àti Ọpọlọ

Àwọn Ìlànà Àyẹ̀wò NICE NG136

• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ ní ilé ìwòsàn ≥140/90mmHg ní ìgbà méjì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ
• Àròpọ̀ ABPM/HBPM ≥135/85mmHg
• Wọn BP ni apa mejeeji (lo kika giga)
• Ronú nípa ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ funfun

Nígbà tí a bá fẹ́ fúnni ní ABPM/HBPM

Gbogbo awọn alaisan ti o ni BP ile-iwosan 140-180/90-120mmHg lati jẹrisi ayẹwo aisan ṣaaju ki o to bẹrẹ itọju

Ipele 1

Ile-iwosan: 140-159/90-99mmHg

Ìwọ̀n ABPM: 135-149/85-94mmHg

Ipele 2

Ile-iwosan: 160-179/100-119mmHg

Ìwọ̀n Ìbímọ Apá-ọjọ́: ≥150/95mmHg

Ipele 3 (Layi)

Ile-iwosan: ≥180/120mmHg

Ayẹwo ọjọ kanna nilo

Awọn opin itọju

• Ipele 1: Itoju ti o ba kere ju ọdun 80 lọ + ewu CVD ≥10% tabi ibajẹ ẹya ara ti a fojusi
• Ipele 2: Ṣe ìtọ́jú gbogbo àwọn aláìsàn láìka ọjọ́-orí sí
• Ipele 3: Itọju lẹsẹkẹsẹ + imọran alamọja ni ọjọ kanna

Ìtọ́jú Ìlà Àkọ́kọ́ (NICE 2024)

• <55 ọdun: ACE inhibitor (tabi ARB ti ikọ́ ba jẹ)
• ≥55 ọdún tàbí Afro-Caribbean: Olùdènà ikanni Calcium
• Igbesẹ 2: ACE-I + CCB
• Igbesẹ 3: ACE-I + CCB + diuretic ti o dabi thiazide

Eto atẹle

• Oṣooṣù títí tí àfojúsùn náà yóò fi dé
• Lẹ́yìn náà, 3-6 lóṣooṣù nígbà tí ó bá dúró ṣinṣin
• Àtúnyẹ̀wò ọdọọdún tó kéré jù
• Ṣàyẹ̀wò U&E ní ọ̀sẹ̀ méjì lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀ ACE-I/ARB

Àfojúsùn BP

Ile-iwosan: <140/90mmHg (tabi <150/90 ti o ba jẹ ≥80 ọdun)

ABPM/HBPM: <135/85mmHg

🩺 Ìtọ́sọ́nà Ìtọ́jú Ìfúnpọ̀n-ẹ̀jẹ̀ Pàtàkì

Àwọn ìtumọ̀ NICE NG136

• Ipele 1: Clinic 140-159/90-99mmHg, ABPM/HBPM 135-149/85-94mmHg
• Ipele 2: Ile-iwosan 160-179/100-119mmHg, ABPM/HBPM ≥150/95mmHg
• Ipele 3: Ile-iwosan ≥180/120mmHg (haipatensonu lile)

Àwọn Àfojúsùn BP

• <130/80 tí aláìsàn bá ní àwọn Àrùn Onígbà-oòrùn mìíràn (CVD/DM/CKD/TIA/CVA/PVD)
• <140/90 tí ẹ̀jẹ̀ bá ń gbóná nìkan
• <150/90 tí ó bá ju ọdún 80 lọ fún gbogbo àwọn ipò

Ìmọ̀ Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n Pípé Tó Dáa

• Aláìsàn jókòó, apá rẹ̀ dúró ní ìpele ọkàn rẹ̀
• Ìwọ̀n ìbòrí tó yẹ (àpòòtọ́ yí apá ≥80% ká)
• Isinmi iṣẹju marun ṣaaju wiwọn
• Wọ́n ní apá méjèèjì (lo ìwé gíga)
• Ṣe ìwọ̀n méjì, ìṣẹ́jú kan sí ara wọn

Haipatensonu funfun

Apejuwe: Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ ní ilé ìwòsàn ≥140/90mmHg ṣùgbọ́n ABPM/HBPM <135/85mmHg

• Ó wọ́pọ̀ jù láàárín àwọn àgbàlagbà, àwọn obìnrin, àwọn tí kì í mu sìgá
• A ṣeduro abojuto titẹ ẹjẹ ọdọọdun
• Ronú nípa ìṣàyẹ̀wò ewu CVD
• Ko nilo itọju antihypertensive

Ipa Aṣọ Funfun Pataki ti Ile-iwosan

Ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ ní ọ́fíìsì tàbí ilé ìwòsàn ju ìfúnpá ABPM ọ̀sán lọ 20 mmHg systolic or 10 mmHg diastolic yálà tí kò bá sí tàbí tí a bá wà lábẹ́ ìtọ́jú àwọn oògùn tí wọ́n ń tọ́jú fún ẹ̀jẹ̀ ríru

ÌṢẸ̀ṢẸ̀ ÀRÙN LÍLÒ: BP >180/120

Ohun tí o máa ṣe tẹ̀lé sinmi lórí àwọn àmì àti àmì ìwádìí tó ń fi hàn pé ẹ̀yà ara ni o bàjẹ́ sí.

Tí kò bá sí àmì àrùn àti àmì ìdánwò

Kó o tó ṣe ohunkóhun:

• Ṣe ECG & ACR (fún àwọn àmì ìbàjẹ́ ẹ̀yà ara bí LVH, àwọn ìyípadà ST, àìlera ara)

Tí àwọn àmì ìbàjẹ́ ẹ̀yà ara bá ṣẹlẹ̀ sí:

1. Bẹ̀rẹ̀ Rx tí ó jẹ́ ti ìfàjẹ̀sín-ọkàn (bíi Amlodipine)
2. Jẹ́ kí wọ́n ṣe ABPM/HBPM
3. Àtúnyẹ̀wò láàrín ọjọ́ méje

Tí kò bá sí àmì ìbàjẹ́ ẹ̀yà ara:

• Ko si ye lati bẹrẹ itọju
1. Ṣètò ABPM/HBPM
2. Ṣe àtúnyẹ̀wò láàrín ọjọ́ méje - lẹ́yìn náà pinnu lórí Rx
• ABPM/HBPM yoo ran lọwọ lati yọkuro riru awọ funfun ti awọ funfun

Tí àmì àrùn àti/tàbí ìbàjẹ́ ẹ̀yà ara bá jẹ́ àmì

Wọlé sí Ilé Ìwòsàn ní ọjọ́ kan náà

Àwọn Àmì Ìbàjẹ́ Ẹ̀yà Ara Àfojúsùn:

• Ìrora àyà
• Awọn efori
• Yíyípo tó dùn mọ́ni, tó sì máa ń múni rẹ́rìn-ín

Àwọn Àmì Ìbàjẹ́ Ẹ̀yà Ara Àfojúsùn:

• Ìṣàn ẹ̀jẹ̀ ní ojú ọjọ́
• Ẹ̀dọ̀fóró
• Idarudapọ
• Àwọn àmì ìkùnà ọkàn
• Prótéènìọ́sì

Tun tọka si ọjọ kanna ti o ba fura si PHAEOCHROMOCYTOMA:

• Ìfúnpọ̀n-ara-ẹni-lágbára/ìdúró
• Orí fífó, ìgbọ̀nsẹ̀ ọkàn, àti ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn
• Ìrora ikùn
• Ìgbẹ́ gbuuru (ìgbẹ́ gbuuru pupọ laisi idi ti o han gbangba)

ÌṢẸ̀ṢẸ̀ ÀRÙN (TÍ Ó YÁRA) ÌṢẸ̀ṢẸ̀ ÀRÙN: BP >220/120

Wọlé sí Ilé Ìwòsàn – Ìsinmi Ibùsùn Líle

MÁ ṢE fi àwọn oògùn antihypertensive kún un nítorí pé o kò fẹ́ dín ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ kù kíákíá nítorí pé ó ṣeé ṣe kí àrùn ọpọlọ má baà ṣẹlẹ̀ – dípò bẹ́ẹ̀, jẹ́ kí ilé ìwòsàn ṣe é. Ilé ìwòsàn yóò gbìyànjú láti dín ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ kù sí 110 mmHg láàárín wákàtí mẹ́rìnlélógún.

Àwọn àmì àrùn (rántí: ojú-ọpọlọ-ẹ̀dọ̀fóró):

• Ìdààmú ojú (ojú)
• Orí fífó (ọpọlọ)
• Àìsàn ọpọlọ tó le koko – ìfọ́júmọ́ ara, ìdàrúdàpọ̀, àìlera ara, ìwárìrì (ọpọlọ)
• Àìsí èémí (ẹ̀dọ̀fóró)

Àwọn Àmì Ìdánwò:

• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tó ga gidigidi pẹ̀lú diastolic >220/120 mmHg
• OJU: Fundoscopy – ìtọ́jú retinopathy tó ga pẹ̀lú ìṣàn ẹ̀jẹ̀ àti ìtújáde; papilloedema láti inú ọgbẹ́ ọpọlọ
• ÀWỌN KÍNÍNÍ: Ṣe ìdánwò ìtọ̀ – àìlera kíndìnrín – dipstick fún proteinuria
• ỌKÀN: Ṣe àyẹ̀wò fún àìlera ọkàn - SOB, ìpara bibasal, àrùn kokosẹ̀ tó burú síi
• Ṣẹ́ẹ̀kọ́: hemoglobinuria, jaundice, àìtó ẹ̀jẹ̀ (microangiopathic haemolytic anemia)

Algorithm Ìtọ́jú Tó Dáadáa

• Igbese 1: <55 ọdun: ACE-I/ARB; ≥55 ọdun: CCB
• Igbese 2: ACE-I/ARB + CCB
• Igbese 3: ACE-I/ARB + CCB + diuretic bíi ti thiazide
• Igbese 4: Fi spironolactone tabi alpha/beta-blocker kun
• Ṣe àtúnyẹ̀wò ní ọ̀sẹ̀ mẹ́rin sí mẹ́fà lẹ́yìn ìyípadà kọ̀ọ̀kan

ÀWỌN ÌṢỌ̀RỌ̀ - ÈWO HTN RX LÓ DÁRA JÙ?

Awọn aṣayan: A – ACEi tàbí ARB; B – beta blocker; C – calcium channel blocker; D – thiazide like diuretic

CKD (Arun Kidinrin Onibaje)

Ko si àtọgbẹ:

• ACR <30 – lo itọsọna boṣewa
• ACR >30 – ìfilọ́lẹ̀ A (ACEi/ARB)

Pẹlu àtọgbẹ:

• ACR >3 – ìfilọ́lẹ̀ A (ACEi/ARB)

Gbogbo awọn alaisan pẹlu ACR >70: ìfilọ́lẹ̀ A (ACEi/ARB)

Awọn oogun Diuretics yoo jẹ awọn oogun akọkọ ti o munadoko:

• eGFR >30, lo D (awọn iwọn lilo ti o ga julọ tabi bd)
• eGFR <30, lo awọn oogun diuretics loop (awọn iwọn lilo ti o ga julọ tabi iwọn lilo bd)

Ìkìlọ̀ nípa lílo spironolactone nínú CKD. Bẹ̀rẹ̀ ìwọ̀n tí ó lọ sílẹ̀, ṣàyẹ̀wò U&E ní ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn tàbí ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn àtúnṣe ìwọ̀n náà kí o sì ronú nípa ṣíṣe àbójútó rẹ̀ ní gbogbo oṣù mẹ́ta.

Ikuna Okan Onibaje

• Àwọn aláìsàn gbọ́dọ̀ ti wà lára àwọn tí a ń mu ní A (ACEi/ARB) àti B (beta-blocker) tẹ́lẹ̀.

• Tí BP bá ṣì wà ní ipò tí kò dára, fi D kún un (àyàfi tí ó bá ti lo oògùn ìpara ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tẹ́lẹ̀)

• Tí ìdarí lórí A+B+D kò bá dára, wá ìmọ̀ràn tó ṣe pàtàkì lórí bí a ṣe lè fi spironolactone tàbí eplerenone kún un.

• Fún B, ìlà àkọ́kọ́ bisoprolol

Abojuto Spironolactone bi loke

Tẹ 2 Àtọgbẹ

Àwọn aláìsàn tí kì í ṣe dúdú:

• Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú A (ACEi/ARB) kí o sì fi D àti C kún un gẹ́gẹ́ bí ìlà kejì àti kẹta

Àwọn aláìsàn dúdú:

• Ìlà àkọ́kọ́: A+D tàbí A+C
• Ìlà kejì: A+C+D

Tí ìtọ́jú mẹ́ta bá kùnà, ronú nípa α-blocker, B tàbí spironolactone.

Nínú àwọn obìnrin tí wọ́n wà ní ọjọ́ orí ìbímọ, C ni ìlà àkọ́kọ́ (nifedipine nígbà oyún)

akiyesi: Ète rẹ̀ ni láti dín ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ kù. A (ACEi/ARB) kò dára ju àwọn àrùn mìíràn tó ń fa ẹ̀jẹ̀ lọ ní ti dídín àwọn ibi tí ẹ̀jẹ̀ àti ẹ̀jẹ̀ yóò ti bàjẹ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn aláìsàn nílò ìtọ́jú àpapọ̀.

Tẹ 1 Àtọgbẹ

• A (ACEi/ARB) ni ìlà àkọ́kọ́

• D tàbí C gẹ́gẹ́ bí àwọn àṣàyàn ìlà kejì

Atrial Fibrillation

• Tí ó bá yẹ kí a ṣàkóso HR, ronú nípa fífi β-blocker tàbí CCB tí ó dín ìwọ̀n kù (fún àpẹẹrẹ diltiazem) sí èyíkéyìí ìtọ́jú tí ó wà tẹ́lẹ̀.

• Tí o bá ti ń lo amlodipine tẹ́lẹ̀, ronú nípa yíyípadà sí ìwọ̀n tí ó dínkù sí CCB fún àpẹẹrẹ diltiazem

Àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀ náà African Caribbean

A ti rọ́pò ọ̀rọ̀ Afro-Caribbean báyìí pẹ̀lú Àwọn ará Áfíríkà Caribbean (orúkọ kan r, méjì b). Àwọn ará Áfíríkà Caribbean jẹ́ àwọn ènìyàn tí wọ́n jẹ́ ọmọ Áfíríkà tí a bí tàbí tí wọ́n ń gbé ní orílẹ̀-èdè Caribbean. Àwọn orílẹ̀-èdè Caribbean ni àwọn erékùsù ní Àríwá Amẹ́ríkà tí ó ní Jamaica àti Bahamas nínú.

Ọ̀RỌ̀ PÀTÀKÌ: Àwọn ará Káríbíà ti Áfíríkà

Fún àwọn ará Caribbean ti Áfíríkà

Tẹle ọna Rx ti o ṣe deede fun awọn alaisan ti o ni àtọgbẹ:

• Ìlà kìíní: lo Amlodipine (tabi thiazide ti ko ba gba laaye)
• Ìlà kejì: Ṣafikun ACEI (Ramipril) tabi ARB (Losartan tabi Candesartan)
• Ìlà kẹta: Fi thiazide kun

Fún àwọn ará Áfíríkà Caribbean > ọmọ ọdún 55:

• Ìlà kìíní: lo Amlodipine (tabi thiazide ti ko ba gba laaye)
• Ìlà kejì: Fi ARB bíi Losartan tàbí Candesartan kún un (kì í ṣe ACEI)

Fún àwọn ará Áfíríkà Caribbean + ọjọ́ orí èyíkéyìí + HTN + àtọ̀gbẹ:

• Ìlà kìíní: ACEI fẹran Ramipril
• Ìlà kejì: Dá ACEI dúró, fi ARB bíi Losartan tàbí Candesartan rọ́pò rẹ̀

Kí ló dé tí ARB fi jẹ́ ACEI?

Mo gbìyànjú láti wá èyí lórí ìkànnì ayélujára, ó sì ṣòro láti rí ìdáhùn náà. Nítorí náà, èyí yìí dá lórí èrò mi, nígbà tí mo padà sí ọjọ́ tí a ń kọ́ nípa ìṣègùn biochemistry… Tí o bá mọ ìdáhùn tó tọ́, jọ̀wọ́ jẹ́ kí n mọ̀ rameshmehay@googlemail.com

A máa ń dín ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ kù nítorí pé àwọn inhibitors ACE máa ń dí enzyme kan ní ìbẹ̀rẹ̀ ètò náà, èyí sì máa ń mú kí angiotensin má pọ̀ sí i, èyí tó lè dín ìṣẹ̀dá àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ kù. Ní báyìí náà, àwọn ARB máa ń ran àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ lọ́wọ́ láti yẹra fún ìdíwọ́ nípa dídínà àwọn olugba tí angiotensin so mọ́.

Àwọn ará Karibeani ní ilẹ̀ Áfíríkà máa ń mú renin díẹ̀ jáde. Nítorí náà, ACE tó ń yíká kò pọ̀ tó bẹ́ẹ̀. Nítorí náà, kò sí èrè kankan fún ACEI. Ṣùgbọ́n dípò bẹ́ẹ̀, fún ARB tó ń dí olugba tí ìwọ̀n ACE tó kù so mọ́. Mo rò pé ìyẹn ni èrò náà.

Ṣùgbọ́n láti ohun tí mo lè rí ní apá ìwádìí - èyí kò hàn ní ìṣe gidi. Ohun rere kan ṣoṣo nípa ARB lórí ACEI ni pé àwọn ìyọrísí ẹ̀gbẹ́ díẹ̀ ni. Nítorí náà bóyá wọ́n ń gbìyànjú láti mú kí ìṣọ̀kan pọ̀ sí i. Ṣùgbọ́n kí ló dé tí a kò fi ṣe èyí fún gbogbo ènìyàn?

Ìgbà wo ló yẹ kí a gbé ìtọ́jú náà ga sí i?

Fi afikun itọju ailera kun ti o ba jẹ pe BP > TARGET (gbero idajọ ile-iwosan ati ifarada alaisan)

Tí o bá ní àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ tó dájú, ṣe àtúnṣe sí oògùn tó dá lórí bí a ṣe ń ka ẹ̀jẹ̀ sí ilé ìwòsàn, má ṣe fi àkókò ṣòfò nípa ṣíṣe àtúnyẹ̀wò ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ tàbí dídúró fún ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ sílé àyàfi tí ó bá ní ipa tó lágbára lórí awọ funfun.

Àkíyèsí: HCA/NURSES – TẸ̀LẸ̀ ÌWỌ̀N ÌLÀNÀ BP NÍGBÀ TÍ Ó YẸ KÍ A TỌKASÍ ÌKÍKÀ PADÀ SÍ GP

AWON IKAN

• <130/80 Tí aláìsàn náà bá ní àwọn Àrùn Onígbà-pípẹ́ míràn (CVD/DM/CKD/TIA/CVA/PVD)
• <140/90 tí ẹ̀jẹ̀ bá ń gbóná nìkan
• <150/90 tí ó bá ju ọdún 80 lọ fún gbogbo àwọn ipò

OHUN TÍ Ó LÈ ṢE NÍNÚ ÌPINNU ÀTÚNWÒ BP

• Àtúnyẹ̀wò oṣooṣù PẸ̀LÚ ìyípadà ìtọ́jú títí tí BP yóò fi wà ní ìsàlẹ̀ ibi tí a fẹ́ dé, lẹ́yìn náà àtúnyẹ̀wò BP ọdọọdún, àtúnyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ àti oògùn gẹ́gẹ́ bí a ṣe sọ nínú tábìlì àtúnyẹ̀wò CDM
• Oògùn Ọ̀rá: Gẹ́gẹ́ bí ìlànà ìyípadà lipid
• Ro ABPM/HBPM gẹ́gẹ́ bí àfikún sí àwọn ìwọ̀n BP ilé ìwòsàn láti ṣe àkíyèsí ìdáhùn sí ìtọ́jú tí kò gba ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ pẹ̀lú àtúnṣe ìgbésí ayé tàbí oògùn, tí a kò bá fara da ìlò oògùn púpọ̀ sí i, tí a kò bá fara da ìṣòro ìtọ́jú púpọ̀, àléébù funfun, àti ìdènà aláìsàn
• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ nínú àwọn obìnrin tí wọ́n wà ní ọjọ́ ìbímọ/Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ nígbà oyún: Wo itọsọna NICE 107 to yẹ.

Atẹle ati Abojuto

• Àwọn àtúnyẹ̀wò oṣooṣù títí tí a ó fi dé ibi tí a fẹ́ BP dé
• Lẹ́yìn náà, 3-6 lóṣooṣù nígbà tí ó bá dúró ṣinṣin
• Àtúnyẹ̀wò tó kéré jù lọ lọ́dọọdún (BP, ewu CVD, ìgbésí ayé)
• Ṣàyẹ̀wò U&E ní ọ̀sẹ̀ méjì lẹ́yìn tí o bá ti bẹ̀rẹ̀/yí ACE-I/ARB padà
• A gba ni niyanju lati ṣe abojuto BP ile

ÀWỌN ÒFIN ỌJỌ́ ÀÌṢÀRÒ - Ìmọ̀ràn nípa: AKI

Gba àwọn aláìsàn nímọ̀ràn láti dènà ìpalára/ìbàjẹ́ kíndìnrín tó le koko nígbà tí ara wọn kò bá yá.

Tí o bá ní òtútù, ibà tàbí àwọn àìsàn míì bíi ìgbẹ́ tàbí ìgbẹ́ gbuuru (àfi bí ó bá jẹ́ pé o kéré sí i)…

Awọn ipilẹ:

• Isinmi
• Mu ọpọlọpọ awọn omi ti ko ni suga
• Yẹra fún kaféènì tó pọ̀ jù nítorí èyí lè mú kí omi rẹ gbẹ
• Mu awọn oogun irora ni awọn iwọn lilo ti a ṣeduro bi o ṣe pataki
• Kan si dokita rẹ lati rii boya itọju pẹlu awọn oogun aporo jẹ pataki
• Tí o bá ń bì ní àìlèṣàkóso, pe GP rẹ tàbí àwọn òṣìṣẹ́ ìṣègùn tó ń ṣe é kíákíá (111 tàbí A&E tí ó bá wà ní UK)

Dáwọ́ lílo àwọn oògùn tí a kọ sí ìsàlẹ̀ yìí dúró (Mnemonic: DAAMN):

• DÀwọn IURETICS – furosemide, spironolactone, indapamide, àti bendroflumethazide
• AAwọn oludena CE-lisinopril, perindopril, ramipril
• ARBs - losartan, candesartan, valsartan
• METFORMIN
• NAwọn oogun ti a sọ - ibuprofen, diclofenac, naproxen

Tun oogun naa bẹrẹ nigbati ara rẹ ba dara

Nigbagbogbo wakati 24-48 ti jijẹ ati mimu deede

💓 Ìṣàkóso Ìkùnà Ọkàn Gbogbogbò

Awọn SYMPTOMS

• Àìsí èémí nígbà tí a bá ń ṣiṣẹ́ kára àti nígbà ìsinmi + ìfaradà eré ìdárayá tí ó dínkù
• Orthopnoea, PND (Àìsàn Àìsàn Àìsàn Paroxysmal)
• Nocturia
• Àwọn kókósẹ̀ wíwú, ikùn wíwú (àwọn aláìsàn sọ pé wíwú àti wíwúwo ara)
• Àìlera tó ń pọ̀ sí i (+/- orí fífọ́/ìdàpọ̀)

ÀWỌN ÀMÌ ÌDÁNWÒ

• Tachypnea (SOB)
• Tachycardia >100 bpm
• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ gíga
• Ẹ̀dọ̀fóró Auscultation: Àwọn ìṣẹ̀dá ìpele tó dára +/- ìfọ́ ẹ̀jẹ̀ pleural
• Ọkàn Ìgbọ́ran: ìlù apex tí a ti yí padà síta ní ẹ̀gbẹ́ àti ìró ọkàn, Gallop Rhythm ní òkè (ìró ọkàn kẹta/kẹrin)
• Idaduro omi: kokosẹ, ikun, sacral edema

ẸRỌ IDAGBASOKE

• Ọjọ́-orí >65
• IHD, haipatensonu, AF, arun ọkan valvular, cardiomyopathy, myocarditis
• Ikuna kidirin
• Ẹjẹ
• Àrùn Thyrotoxicosis

Má gbàgbé…

• Ìdílé HX ti ikuna ọkan + iku lojiji ti ọkan labẹ ọjọ-ori 40

Àwọn oògùn tó lè fa/mú kí HF burú sí i

Àwọn oògùn tó lè fa HF:

• Ọtí
• Kokeni

Àwọn oògùn tó lè mú kí àwọn àmì àrùn HF burú sí i (Mnemonic: NET CCC):

• NO sọ bi ibuprofen, naproxen
• EÀwọn oògùn olóró fún àpẹẹrẹ eff Solpadol (àkóónú sodium gíga)
• Tàwọn adínkù ara bíi amitriptyline
• CÀwọn Olùdènà Ikanni bíi Diltiazem
• Corticosteroids bi prednisolone
• CÀwọn olùdínà OX II bíi celecoxib

IWADI

• Awọn idanwo ẹjẹ: FBC, U+Es, TSH, LFT, HbA1c, profaili lipid, BNP
• Ìwọ̀n ìtọ̀ fun ẹjẹ ati amuaradagba
• ECG
• CXR
• Ìṣàn omi spirometry/Òkè (lati yọ awọn okunfa ẹdọfóró ti SOB kuro)
• iwoyi – wo apakan ayẹwo

Tí LVS bá ti jẹ́rìí sí i nípasẹ̀ ECHO tẹ́lẹ̀, a ó ṣe ẹ̀jẹ̀ láti mọ bóyá ó lè fa ìdènà sí àwọn oògùn.

MI ti tẹlẹ

ÌTỌ́KASÍ ÌTỌ́KASÍ HF ilé ìwòsàn àti ECHO láàrín 2/52

Àìsàn HF tí kò ní HX ti MI tẹ́lẹ̀:

Wọ́n NT-proBNP (NICE & ASSIST)

>2000 pg/mililita (236 pmol/l)

ÌTỌ́KASÍ PÁKÁKÌ fún àyẹ̀wò àwọn onímọ̀ nípa iṣẹ́ ajé + ECHO láàrín ọ̀sẹ̀ méjì

400 – 2000 pg/mililita

Tọ́ka sí fún àyẹ̀wò àwọn onímọ̀ nípa iṣẹ́ ajé + ECHO ní ọ̀sẹ̀ mẹ́fà

<400 pg/mililita

Ṣíṣàyẹ̀wò àrùn HF kò ṣeé ṣe – Ẹ ronú nípa ìjíròrò pẹ̀lú onímọ̀ nípa àrùn náà tí ó bá ṣì ní àmì àrùn náà.

Awọn Igba pataki

• Awọn obinrin aboyun (tàbí àwọn obìnrin oṣù mẹ́fà lẹ́yìn ìbímọ) pẹ̀lú àwọn tí a fura sí pé wọ́n ní àrùn HF: onímọ̀ nípa wíwọlé pàjáwìrì/ìtọ́kasí
• HF pẹlu arun àfọ́fọ́: tọka si fun idiyele pataki

Ṣọ́ra: Àwọn ohun mìíràn tó lè fa kí BNP pọ̀ sí i

• Ọjọ́-orí >70
• Àwọn nǹkan míìrán tó ń fa ọkàn – LVH, Ischemia, Tachycardia, RV overload
• Àwọn àìsàn hypoxaemic – fún àpẹẹrẹ COPD, PE
• Àrùn kíndìnrín: nígbà tí GFR <60
• Àtọgbẹ
• Àrùn ẹ̀dọ̀
• Sepsis

ṢỌ́RA: Àwọn ipele BNP ti dínkù nípasẹ̀

Ìtọ́jú ìkùnà ọkàn - gẹ́gẹ́ bí ACE, àwọn oògùn diuretics àti beta-blockers

ÌṢÍṢẸ̀LẸ̀ NYHA

Ipele I: Ko si awọn idiwọn

Ipele II: Aàlà díẹ̀ nínú ìṣiṣẹ́ déédéé (15% ikú ní oṣù 12)

Ipele III: Àìtótó tó lágbára fún ìṣiṣẹ́ déédéé (ìkú 30% ní oṣù 12)

Ipele IV: SOB ní ìsinmi (ìkú 60% ní oṣù 12)

Ìpínsísọ̀rí ṣe pàtàkì nítorí ó ń ṣàlàyé àsọtẹ́lẹ̀ àti ìtọ́jú tó dára jùlọ - a gbọ́dọ̀ kọ ọ́ sílẹ̀ ní gbogbo ìgbà nípa lílo kódì Káàdì tí a sọ.

Àwọn ÌGBÉSẸ̀ ÌṢÀKÓSO

Ìṣọpọ̀ Diuretic
Ẹ̀rọ ìdènà ACEI tàbí B – ọ̀kan ṣoṣo ní àkókò kan. ACEI tí aláìsàn bá ní DM tàbí omi púpọ̀. BB tí aláìsàn bá ní angina. BB máa ń mú kí omi pọ̀ sí i.
Ẹ̀rọ ìdènà ACEI & B
Fún gbogbo ènìyàn - igbesi aye – dáwọ́ sígá mímu dúró, dín ọtí mímu kù, oúnjẹ iyọ̀ díẹ̀, yẹra fún àwọn ohun tí a lè fi kún iyọ̀ náà pẹ̀lú, tí ìwúwo bá dín kù, tí a bá ń ṣe àkóso eré ìdárayá díẹ̀díẹ̀
Àjẹsára àrùn pneumococcal lẹ́ẹ̀kan àti ìṣẹ́gun ibà ọdọọdún

Diẹ ninu awọn Ofin Pataki

• Ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn oògùn tó lè mú kí àwọn àmì àrùn náà burú sí i – NSAIDs, àwọn ìdènà ikanni Calcium
• Fi oogun kan kun ni akoko kan – gẹ́gẹ́ bí ìdájọ́ ilé ìwòsàn
• HF pẹlu EF ti a fipamọ – ṣakoso awọn arun alakan (HTN/IHD/DM) ni ibamu pẹlu awọn itọsọna NICE
• HF nitori iṣẹ-ṣiṣe systolic apa osi – iṣakoso ila akọkọ ACEi (tabi ARB) + awọn bulọọki Beta

Ìgbà wo ni a ó tọ́ka sí

• Gbogbo àwọn àìsàn tuntun tí a ṣàyẹ̀wò
• Ó ní àmì àrùn pẹ̀lú ìtọ́jú tí a kọ sílẹ̀ lókè yìí
• Ṣíṣe àkóso HF líle (NYHA class IV), HF tí kò dáhùn sí ìtọ́jú
• HF nítorí àrùn fáfà
• HF tí a kò le ṣàkóso mọ́ nílé
• Oyún tàbí ìlóyún ṣáájú

BNP <100pg/mililita

Ikuna ọkan ko ṣeeṣe

Ronú nípa àwọn ìdí mìíràn tí ó lè fa àwọn àmì àrùn náà

BNP 100-2000pg/ml

Echo laarin ọsẹ meji

Ìtọ́kasí nípa ìtọ́jú ọkàn déédéé

BNP >2000pg/mililita

Echo laarin ọsẹ meji

Ìtọ́kasí kíákíá nípa ọkàn

Àwọn Ìbáramu NT-proBNP

Lo awọn ipele ti o ga julọ: <300pg/ml (ko ṣeeṣe), 300-6000pg/ml (ni deede), >6000pg/ml (ni kiakia)

ÀWỌN ÌṢẸ́ ÌDÍRÍRÍRÍRÌ - A sábà máa ń lò ó fún ìdènà àwọn àmì àrùn

Nígbà tí a bá ti ṣàkóso ìdènà ẹ̀dọ̀fóró àti ìṣàn ẹ̀jẹ̀, tí a sì ti ṣètò ìtọ́jú HF lórí rẹ̀, a lè dá àwọn oògùn ìfàjẹ̀sí dúró.

Ṣíṣàyẹ̀wò ara ẹni lójoojúmọ́ lè jẹ́ ìtọ́sọ́nà tó wúlò nípa bóyá omi ń kó jọ àti pé a nílò àwọn oògùn ìpara. Gba àwọn aláìsàn nímọ̀ràn láti kàn sí dókítà wọn tí ìwọ̀n ara wọn bá ju 1.5-2 kg lọ ní ọjọ́ méjì.

• Ìwọ̀n ìfúnni ↑ tàbí ↓ gẹ́gẹ́ bí àwọn àmì àrùn náà ṣe rí
• Wọ́n ìwọ̀n iṣẹ́ kíndìnrín àti ẹ̀jẹ̀ kí o tó bẹ̀rẹ̀ sí í lo oògùn àti ọ̀sẹ̀ kan sí méjì lẹ́yìn tí o bá ti bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú (NICE)
• Àbójútó tẹ́lẹ̀ láàárín ọjọ́ 5-7 nínú àwọn tí wọ́n ní ipele CKD tó wà ní ìpele 3 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ àti ní àwọn ọdún tí ó ju 60 lọ (NICE)

Díẹ̀díẹ̀tì tí a ṣeduro (NICE)

gbígba	Ìwọ̀n Àgbàlagbà	Iwọn lilo deede
Furosemide	20 - 40mg	20-120 miligiramu
Bumetanide	0.5 - 1mg	1 - 5mg
Torasemide	5 - 10mg	10 - 20mg

Fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ní HF + EF tí a ti tọ́jú: Ìwọ̀n tó pọ̀ jùlọ FUROSEMIDE 80 mg (NICE)

Ẹkọ Alaisan

• Kọ́ àwọn aláìsàn láti ṣàtúnṣe ìwọ̀n gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n ara wọn — JỌ̀RỌ̀ pẹ̀lú GP tí ìwọ̀n ara wọn bá pọ̀ sí i 1.5-2 kg/ọjọ́ méjì
• Yẹra fún lílo omi tó pọ̀ jù — lítà 1.5 omi tó yẹ kí o jẹ lójoojúmọ́ (BÉÈRÈ pé kí wọ́n máa kọ ìwé àkọsílẹ̀ omi tó yẹ sí wọn)

IF ti ndagba D&V:

• Jẹ́ kí omi máa wọ́lẹ̀ dáadáa
• Dáwọ́ ìpara ìpara dúró fún ọjọ́ 1-2 títí tí ara yóò fi yá
• Tí ó bá ń bá a lọ tí ó ju ọjọ́ méjì lọ — lẹ́yìn náà, kan sí GP — o nílò ìtọ́kasí ẹ̀jẹ̀ (kídín) + BP +/- sí ìtọ́jú kejì
• Títún bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú diuretic — bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìwọ̀n tí ó kéré sí i

NÍGBÀ TÍ Rx ti dúró ṣinṣin

Wọ́n U&E ní o kere ju lẹ́ẹ̀kan ní gbogbo oṣù mẹ́fà (NICE)

Àwọn ọ̀nà míràn láti ṣàkóso àmì àrùn fún àìní ẹ̀mí

• Oramorph/lorazepam
• Afẹ́fẹ́ tí a fi ọwọ́ mú
• Ẹgbẹ́ ìtọ́jú palliative jẹ́ orísun tó wúlò fún ìmọ̀ràn àti ìtìlẹ́yìn nípa ìṣàkóso àmì àrùn náà

CONTRAINDICATED

• tí Cr >150, K+ >5.5 àti/tàbí ìdènà iṣan ẹ̀jẹ̀ kíndìnrín
• Ẹ̀dọ̀fóró
• Àrùn stenosis aorta tàbí àrùn valvular tó ṣe pàtàkì
• Nínú gbogbo àwọn ipò wọ̀nyí, tọ́ka sí

Išọra àwọn obìnrin tó wà ní ọjọ́ orí ìbímọ, tí a kò gbọ́dọ̀ lò tí wọ́n bá ń gbìyànjú láti lóyún tàbí tí wọ́n bá lóyún,

Tí ìtọ́jú ṣáájú U&E bá fi hàn pé Cr <150 micromol/l, K+ <5 àti Na+ >130 mmol/l, nígbà náà:

• Ramipril 2.5 miligiramu lojoojúmọ́ (1.25 miligiramu tí ó bá jẹ́ pé ó ń lo àwọn oògùn ìpara tí ó jọra) fún ọ̀sẹ̀ kan pẹ̀lú àyẹ̀wò U&E
• Lẹ́yìn náà, a gbé Ramipril sí 5.0 mg fún ọ̀sẹ̀ mẹ́ta sí i
• Tun ṣe ayẹwo U&Es ni ọsẹ 1-2 lẹhin ilosoke iwọn lilo kọọkan ki o si gbiyanju lati mu iwọn lilo gbogbo awọn alaisan pọ si 10mg.
• Lẹ́yìn náà, tún ṣe àwọn U&Es lọ́dọọdún

Tí eGFR bá yípadà >25% tàbí tí Cr bá gùn sí i >30%:

• Ix fun awọn idi miiran fun apẹẹrẹ NSAID nigbakanna tabi idinku omi
• Tí a kò bá rí ìdí kan náà, dá ACEi dúró tàbí kí a dín ìwọ̀n ACE kù sí ìwọ̀n tí a ti gbà tẹ́lẹ̀.

Awọn alaisan ti ko ni ifarada ACEi

• Mo le gbiyanju ARB fun apẹẹrẹ Candesartan
• A tun le lo ARB ni afikun si ACE ninu awọn alaisan ti o ni HF ti o lagbara (NYHA 3 ati 4) ti o tẹsiwaju lati jẹ awọn aami aisan.
• Àwọn ẹ̀rí tuntun fihàn pé Candesartan lè ní àwọn àǹfààní lórí àwọn ARB mìíràn tí a fún ní ìwé àṣẹ fún HF (lọ́wọ́lọ́wọ́ Losartan)

Tí kò bá fara mọ́ ACEI & ARB

Tọ́ka sí ìtọ́jú kejì tàbí àkíyèsí hydralazine àti nitrate

Tí K+ bá >6

DÚRÓ ACEI/ARB

KÌLỌ̀ fún àwọn aláìsàn ilọsiwaju ninu awọn aami aisan laarin awọn ọsẹ si oṣu

BISOPROLOL

Ní àfikún sí ìtọ́jú déédéé, ó yẹ kí a ṣe àyẹ̀wò betablocker fún àpẹẹrẹ bisoprolol fún NYHA.

Èyí yẹ kí ó ní àwọn aláìsàn COPD, PVD, àtọ̀gbẹ àti ED nínú.

Èyí yẹ kí ó jẹ́ ìdàgbàsókè díẹ̀díẹ̀ pẹ̀lú àtúnyẹ̀wò déédéé - ẹ ronú nípa ìtọ́kasí sí Onímọ̀-ẹ̀rọ Ìkùnà Ọkàn.

Ìgbéga Bisoprolol (mg)

Osu	Iwọn (mg)
OSE KINNI	1.25
OSE MEJI	2.5
OSE KẸTA	3.75
OSE KARUN	5
Ọ̀SẸ̀ KẸJỌ́	7.5
Ọ̀sẹ̀ 12	10

Ronu nipa titration iwọn lilo pada ti alaisan ba ni idagbasoke:

• Ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tó ń fa ìfúnpọ̀ tó lágbára
• Ìfúnpọ̀ systolic tí kò ní àmì àrùn <90mmHg
• Bradycardia <50bpm
• Àwọn àmì àrùn èémí

Àwọn Ìtọ́jú Ìlà Kejì

• Awọn alatako Aldosterone fún àpẹẹrẹ spironolactone (K+ gbọ́dọ̀ kéré sí 6)
• ARB ni ajọṣepọ pẹlu ACEi
• Hydralazine nitrate (pàápàá jùlọ tí àwọn ará Áfíríkà/Karíbíà àti àwọn tí kò fara mọ́ ACEi/ARB)

Àwọn Ìtọ́jú Ìlà Kẹta

• Àtúnṣe Ìṣiṣẹ́pọ̀ Ọkàn
• ICD – defibrillator ọkàn tí a lè fi sínú rẹ̀
• Ẹ̀rọ ìrànlọ́wọ́ CABG, LV, ìtọ́jú ọkàn
• Digoxin
• Ivabradine
• Entresto (Sacubitril/Valsartan)

SPIRONOLACTONE

• Yẹra fún àìlera kíndìnrín àti/tàbí àrùn nephropathy àtọ̀gbẹ
• Ṣe àkíyèsí U&E fún oṣù mẹ́fà
• ÌDÍN LÍLẸ̀ ìwọ̀n tí K+ bá pọ̀ sí láàrín 5-5.9
• DÚRÓ tí K+ >6 tàbí Cr >220 bá

IVABRADINE

• A KO LÒ Ó NÍNÚ ÀRÙN ÀRÙN
• Olùdènà nódù SA
• Púlù gbọ́dọ̀ jẹ́ 75 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, ìró ìṣàn-ẹ̀jẹ̀ sinus
• A bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ mẹ́rin ìdúróṣinṣin lórí ìtọ́jú déédéé.

Dígòsínì

A kò nílò ìwọ̀n digoxin déédéé àyàfi tí a bá fura sí ìpalára, nígbà náà, a gbọ́dọ̀ mu ìwọ̀n náà ní wákàtí mẹ́jọ sí méjìlá lẹ́yìn ìwọ̀n. Ṣọ́ra fún ìpalára náà lè wáyé pẹ̀lú ìwọ̀n digoxin déédéé.

Awọn aami aiṣan ti majele pẹlu:

• Àìlera ọkàn, àìlèronú, ríru, ìgbẹ́ gbuuru, ìgbẹ́ gbuuru
• Ìdààmú, ìríran àwọ̀ pupa, ìríran tí kò dáa, ìfọ́tòfófó

Àtúnṣe Ìṣọ̀kan Ọkàn

Ó ń dín ìfàsẹ́yìn àti atrium Rt kù láti mú kí ìfàsẹ́yìn sunwọ̀n síi

EPLERENONE

• Àwọn aláìsàn tí wọ́n ní àrùn MI àti LVD tó le koko ń jàǹfààní láti inú Eplerenone (ẹ̀mí aldosterone antagonist) lẹ́yìn MI, nítorí náà o lè rí àwọn aláìsàn kan tí wọ́n ti tú sílẹ̀ nítorí èyí.
• A tun le fun ni ti awọn alaisan ba ni idagbasoke gynaecomastia pẹlu spironolactone

ENTRESTO (Sacubitril/Valsartan)

• Ìsọ̀rí oògùn tuntun – ARNI (angiotensin receptor-neprilysin inhibitor)
• Ìdènà Neprilysin ní ipa lórí agbára àwọn peptides natriuretic láti fa ìfàsẹ́yìn ẹ̀jẹ̀, ó sì tún ń dí ètò renin-angiotensin lọ́wọ́, ó sì ní ipa ìdènà hypertrophy.
• A ko lo pẹlu ACEI/ARB

ÀTÚNWÒ ÌṢẸ́ṢẸ́ ỌKÀN (ÀTÍWÒ)

• Púlù, BP àti BMI
• ECG
• Ṣe àtúnṣe sí ìpín NYHA
• Àtúnyẹ̀wò oògùn, yan àyẹ̀wò sí àwòṣe àtúnṣe
• Ìmọ̀ràn nípa ipò/ìdáwọ́dúró sìgá mímu
• Ìmọ̀ràn àti ìmutí ọtí
• Àtúnṣe ọ̀rá
• Àjẹ́sára Ibà ọdọọdún àti Pneumovac
• Ẹ̀jẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ṣe sọ nínú àtẹ àtúnyẹ̀wò CDM láàárín oṣù 12 tó kọjá (CDM = ìṣàkóso àrùn onígbà pípẹ́)
• Fi ìrántí kún

ÌTỌ́JÚ ÌPALỌ́JÚ ÌPALỌ́JÚ

• Ronú nípa ìtọ́jú aláìsàn àti ìtọ́jú ìparí ìgbésí ayé nígbà tí ó bá yẹ láti ṣe bẹ́ẹ̀, nígbà gbogbo fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ní àrùn ọkàn tí ó ti lọ síwájú pẹ̀lú àwọn àmì àrùn tí ń lọ lọ́wọ́ láìka ìtọ́jú tí ó dára jùlọ sí
• Ronú nípa àwọn opioids tí a fi ìwọ̀n kékeré ṣe, tí a ti sọ di titrated sí ipa rẹ̀, nínú àwọn aláìsàn tí wọ́n ní dyspnoea

ÀWỌN ÒFIN ỌJỌ́ ÀÌṢÀRÒ

Ṣe imọran awọn alaisan ni awọn atẹle:

Àwọn kòkòrò inú tí ó máa ń yọrí sí ìgbẹ́ gbuuru tàbí ìgbẹ́ gbuuru lè fa ìgbẹ́ gbuuru. Kódà àwọn àmì àrùn bí ibà àti ikọ́ àti òtútù pẹ̀lú ibà lè fa ìgbẹ́ gbuuru nípasẹ̀ lílágbára púpọ̀.

Nígbà tí omi bá gbẹ ọ́, àwọn oògùn kan fún àìlera ọkàn lè léwu.

Ó yẹ kí a dá àwọn oògùn wọ̀nyí dúró fún ìgbà díẹ̀ láti dènà àwọn àbájáde tí ó tẹ̀lé e.

O le tun bẹrẹ awọn oogun wọnyi ni kete ti ara rẹ ba ti dara si

Àwọn oògùn tí a gbọ́dọ̀ dá dúró:

ACEi/ARB/Diuretics/àwọn oògùn mìíràn tó ń dènà ẹ̀jẹ̀/NSAIDs

Tí àwọn àmì àrùn náà bá ń bá a lọ ju ọjọ́ méjì lọ, pe dókítà láti tún ṣe àyẹ̀wò rẹ̀

Tun ...

• Yẹra fún kaféènì tó pọ̀ jù nítorí èyí lè mú kí omi rẹ gbẹ
• Máa ṣe àyẹ̀wò ara rẹ lójoojúmọ́ láti ran onímọ̀ nípa àrùn ọkàn rẹ lọ́wọ́ láti ṣàtúnṣe oògùn rẹ nígbà tí omi bá ń gbẹ ọ́
• Ó lè tó láti mú omi tí o ń mu pọ̀ sí i díẹ̀ àti fún ìgbà díẹ̀ ní àsìkò gbígbẹ omi, ṣùgbọ́n kí o padà sí ààlà ojoojúmọ́ rẹ bí o ṣe ń lò ó ní kété tí gbígbẹ omi rẹ bá ti tán kí o sì tẹ̀lé ìtọ́ni onímọ̀ nípa àìsàn ọkàn rẹ
• Àwọn oògùn ìdènà ìgbóná ara tí a lè tà láìsí ìwé àṣẹ bíi ibuprofen, diclofenac (fún àpẹẹrẹ Voltaren emulgel®) tàbí naproxen gbọ́dọ̀ yẹra fún láti tọ́jú ibà tàbí ìrora. Acetaminophen ni àṣàyàn tí a fẹ́ràn jùlọ ní irú ipò bẹ́ẹ̀.

IKILỌ: Àwọn oògùn kan tí a lè tà láìsí ìwé àṣẹ fún òtútù àti ibà ní àwọn èròjà tí ó lè dènà ìgbóná ara. Máa lọ sí ọ̀dọ̀ oníṣòwò oògùn rẹ kí o tó lo irú àwọn oògùn bẹ́ẹ̀.

Ohun tí dókítà yẹ kí ó ṣe:

• Ṣe àyẹ̀wò ipò omi ara – ahọ́n, awọ ara àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ – kí o sì ṣe àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
• Dá àwọn oògùn dúró: ACEi/ARB/Diuretics/àwọn oògùn mìíràn tó ń dènà ẹ̀jẹ̀/NSAID fún ọjọ́ 1-2; bẹ̀rẹ̀ sí í tún un ṣe nígbà tí o bá ń jẹun tàbí mu omi déédéé (NICE)

Tí àwọn àmì àrùn náà bá tẹ̀síwájú ju ọjọ́ méjì lọ

• Tẹ̀síwájú láti má ṣe lo oògùn mọ́
• Ṣe àwọn obs díẹ̀ – T, Pulse, BP, O2 sats
• +/- Tọ́ka sí ìtọ́jú kejì

Awọn ami ti gbigbẹ

gbígbẹ díẹ̀díẹ̀

• Ẹnu gbígbẹ
• Ìfọ́jú orí
• orififo

Gbígbẹ omi gidigidi

Ó tún ní àwọn àmì àrùn tí a mẹ́nu kàn lókè yìí, pẹ̀lú…

• Òùngbẹ líle koko
• Dín ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ kù ju ti àtẹ̀yìnwá lọ
• Ìtújáde ìtọ̀ dínkù àti ìtújáde dúdú

Ṣe iwọn ara rẹ ni ile

• Àkókò kan náà fún ọjọ́ kan náà
• Tí ó bá wúwo ↑ >2 kg ní ọjọ́ mẹ́ta – dámọ̀ràn ↑ ìwọ̀n diuretic àti ↓ lílo omi

Lilo Iyọ

• Má ṣe ju giramu 6 lọ lojoojumọ
• Darí aláìsàn lọ sí British Heart Foundation + British Dietetic Society

Iwontunwonsi omi

Ní àwọn àmì àrùn líle koko, DÁN 1.5 – 2 liters fún ọjọ́ kan

Sisọ si Imu

Gbani níyànjú àti àtìlẹ́yìn fún dídáwọ́ sígá mímu dúró àti láti ṣe àtìlẹ́yìn fún un

oti

Di awọn ipele ti a ṣeduro mu

idaraya

Iṣe adaṣe ti ara ti o ni agbara kekere deede ti o ba jẹ pe o duro HF

ÌPARÍ ÌṢẸ̀LẸ̀ HF (A mú láti inú NICE & ASSIST 2023)

àpẹẹrẹ

Awọn aami aisan akọkọ:

• Àìsí èémí, ikọ́ tí ó ń bá a lọ, ìrora ìṣiṣẹ́ ọkàn, àárẹ̀ líle koko
• Idilọwọ lile ti iṣe-ara ati edema

Awọn ami aisan miiran:

• Pípàdánù oúnjẹ àti ríru, ìgbẹ́ gbuuru
• Ìsoríkọ́ àti àníyàn, àìsùn

Management

• Sopọ̀ mọ́ ẹ̀dọ̀fóró àti ìtọ́jú ìpalára
• Jíròrò lórí ètò ìtọ́jú tó ga jùlọ + DNACPR ní kùtùkùtù

Àsọtẹ́lẹ̀ ipa ọ̀nà ìtọ́jú

Ó lè ṣòro láti sọ àsọtẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n dá lórí:

• Gbigbawọle nigbagbogbo ni ile iwosan: Gbigbawọle mẹta tabi diẹ sii ni oṣu 12 to kọja
• Ìdáhùn tí kò dára sí Rx, àìní èémí (NYHA IV)
• Wíwà cachexia ọkàn, ↓ albumin nínú ẹ̀jẹ̀
• Ìlọsíwájú ↓ eGFR + hypotension
• Ìgbésí ayé tí kò dára + ìgbẹ́kẹ̀lé àwọn ẹlòmíràn fún ADL
• Nílé O2

Àwọn Oògùn Tó Wúlò Nínú Ìtọ́jú Ìpalára:

Aimi:

• Iwọn kekere ti oromorph/Lorazepam/Diazepam
• A le lo sokiri GTN ṣugbọn a ko gba ọ laaye fun stenosis aorta ti o nira

Irora ischemia ọkan:

• Mọ́fínì + nítírítì

🧠 Ìdámọ̀ àti Ìṣàkóso Stroke àti TIA

ṢÍṢE ÀWỌN ÌṢẸ̀WÒ ÌṢẸ̀LẸ̀

Àwọn olùtọ́jú lè lo irinṣẹ́ FAST láti ṣe àyẹ̀wò àwọn àmì àrùn náà:

Ìṣàyẹ̀wò kíákíá

• FÀìlera ara ẹni - ṣé wọ́n lè rẹ́rìn-ín, ṣé ojú wọn ń rọ̀?
• Aailera rm - ṣé ẹni náà lè gbé apá méjèèjì sókè?
• Sàwọn ìṣòro ìfọ́jú - ṣé wọ́n lè sọ̀rọ̀ kedere kí wọ́n sì lóye ohun tí ò ń sọ?
• TIme lati pe 999

Àwọn ìyàtọ̀ (MESH-D)

• Migraine
• Epilepsy
• Sìṣẹ̀lẹ̀
• Hypoglycemia
• Àwọn okùnfà mìíràn Delirium (ọtí líle, oògùn, gbígbẹ ara, àrùn ọpọlọ, àrùn ọpọlọ, àwọn àrùn tó ń fa àrùn jẹjẹrẹ, àwọn oògùn, àti àrùn jẹjẹrẹ tó ti pẹ́)

Tí o bá fura sí Stroke

• Gbigba wọle si ile-iwosan - Pe 999
• Má ṣe fún ní aspirin ayẹwo ti n duro de ati o ṣeeṣe ti thrombolysis

TIA - BÍ Ó ṢE YÀTỌ̀ SÍ ÀTI ỌGBÀ-ÀRÙN

TIA jẹ́ ìdínà fún ìṣàn ẹ̀jẹ̀ sí apá kan nínú ọpọlọ, okùn ẹ̀yìn tàbí àsopọ̀ ara tín-ín-rín ní ẹ̀yìn ojú tí a mọ̀ sí retina. Ìdènà yìí lè fa àwọn àmì àrùn bí i stroke fún ìgbà díẹ̀.

Ṣùgbọ́n TIA kò ba àwọn sẹ́ẹ̀lì ọpọlọ jẹ́ tàbí ó fa àìlera títí láé. Báyìí ni ó ṣe yàtọ̀ sí àìsàn tó ń ṣẹlẹ̀ déédé.

ÌDÁNILÓJÚ ÀTI ÌṢÀKÓSO TIA NÍNÚ ÌTỌ́JÚ ÀKỌ́KỌ́

Ṣíṣàyẹ̀wò ewu àrùn ọpọlọ lẹ́yìn TIA nípa lílo àmì ABCD2

Tábìlì Àmì ABCD2

paati	àwárí mu	Points
A (Ọjọ ori)	≥60	1 OPO
A (Ọjọ ori)		0 OPO
B (BP)	> 140 / 90	1 OPO
C (Awọn ẹya ara ẹrọ ile-iwosan)	Àìlera ọ̀kan ṣoṣo	2 POINTS
	Dysphasia	1 OPO
	Awọn ami aisan miiran	0 POINTS
D (Àkókò tí àwọn àmì àrùn náà yóò gbà)	≥ 60 iṣẹju	2 POINTS
	Awọn iṣẹju 10-59	1 OPO
	Awọn iṣẹju 10	0 OPO
D2 (Atọgbẹ suga)	Bẹẹni	1 OPO
D2 (Atọgbẹ suga)	Rara	0 OPO

NICE ṣeduro pe ki a tọka si gbogbo awọn ti a fura si TIA laisi ipinya eewu ABCD2.

Sibẹsibẹ Bradford ṣi nlo ABCD2

Ní Bradford, ohun tí o ṣe da lórí àmì ABCD2 àti àwọn ìgbà tí TIA ń gbà.

Àmì TIA ÀTI ABCD2 tí a fura sí ≥4 TABI ≥2 TIA ní ọ̀sẹ̀ kan

Fi fọ́ọ̀mù tí a ti ṣe àtúnṣe sí (lórí ASSIST) àti fọ́ọ̀mù fáksì sí ilé ìwòsàn TIA kí o tó lè ṣe àyẹ̀wò wọn láàrín wákàtí mẹ́rìnlélógún. Nọ́mbà tẹlifóònù lè wà láti bá olùdámọ̀ràn sọ̀rọ̀ nígbà tí a bá pè wọ́n.

Àmì TIA ÀTI ABCD2 tí a fura sí <4

Tọka si ile-iwosan TIA nipa lilo fọọmu ti a ṣe imudojuiwọn - o yẹ ki o rii laarin ọsẹ kan

A fura si pe TIA ti n farahan lẹhin ọsẹ kan

Tọka si ile-iwosan TIA - o yẹ ki o rii laarin ọsẹ kan ti itọkasi

Awọn Ohun elo Iṣakoso Pataki miiran

• Tí àwọn àmì àrùn náà bá ń bá a lọ ní gbogbo ìgbà tí a bá ń ṣe àyẹ̀wò rẹ nílé ìwòsàn, rán aláìsàn lọ sí A+E (ó lè jẹ́ àrùn ọpọlọ!)
• Gbogbo awọn alaisan ti o ni ero TIA yẹ ki o fun ni oogun Aspirin 300mg lẹsẹkẹsẹ lẹ́yìn náà wọ́n tẹ̀síwájú gẹ́gẹ́ bí 75mg lójoojúmọ́ títí wọ́n fi rí wọn ní ilé ìwòsàn TIA. Wọ́n tún lè fúnni ní ìtọ́jú. Clopidogrel 75mg dípò Aspirin – àṣàyàn tí a fẹ́ràn jùlọ ní Bradford
• Àwọn aláìsàn TIA gbọ́dọ̀ má ṣe wakọ̀ fún oṣù kan – tàbí títí tí a ó fi rí i ní ilé ìwòsàn TIA tí a ó sì sọ fún ọ ní ọ̀nà mìíràn – kọ ìmọ̀ràn yìí sílẹ̀
• Àwọn ẹlẹ́rìí tí ó bá wà níbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà gbọ́dọ̀ tẹ̀lé aláìsàn lọ sí ilé ìwòsàn
• Tí o bá ní ìrírí ìṣẹ̀lẹ̀ mìíràn kí o tó rí i ní ilé ìwòsàn TIA – lọ sí A+E

Àwọn ìlànà ìyọkúrò fún ilé ìwòsàn TIA

• Ọjọ́-orí <45 – tọ́ka sí ìmọ̀ nípa ọpọlọ àti ọpọlọ
• Isonu ti aiji
• Ìṣàn omi
• Dizziness
• Idarudapọ
• Àìlègbé ara sókè
• Àìlóyúnmọ́ra
• Ìrora/ìrora/ìrora tí ó ya sọ́tọ̀
• Àwọn àmì àrùn ìmọ̀lára tí a fi sí apá kan tàbí ojú

Ìrántí nípa Àwọn Irú Ìdènà Ìdènà

Ìdènà àkọ́kọ́: Ó ní èrò láti dènà àrùn kí ó tó ṣẹlẹ̀. Àpẹẹrẹ: fífún àwọn ènìyàn ní àjẹsára, lílo statin nínú àwọn aláìsàn tí wọ́n ní QRISK gíga ṣùgbọ́n tí wọn kò ní PMH ti IHD

Ìdènà kejì: Èrò láti dín ipa àrùn kan tí ó ti ṣẹlẹ̀ tẹ́lẹ̀ kù. Àpẹẹrẹ: clopidogrel fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ti ní àrùn ọpọlọ tẹ́lẹ̀, àwọn aláìsàn aspirin tí wọ́n ti ní àrùn MI díẹ̀ tẹ́lẹ̀

Ìdènà fún ẹ̀kọ́ gíga: Ète rẹ̀ ni láti dín ipa àìsàn tó ń lọ lọ́wọ́ tí ó sì ní àwọn ipa tó máa pẹ́ títí kù. Àpẹẹrẹ: àwọn ètò ìtúnṣe ọkàn tàbí ọpọlọ, àwọn ètò ìṣàkóso àìsàn onígbà pípẹ́

Ìdènà Àkọ́kọ́ fún Ọpọlọ

• Mimu titẹ ẹjẹ deedee duro
• Tí QRISK bá ju 10% lọ, ronú nípa atorvastatin 20mg (NICE) tàbí 40mg (BHH)
• Tí a bá mọ IHD, ìtọ́jú ọ̀rá inú ara yóò dín ewu àrùn ọpọlọ kù, Atorvastatin 80mg
• Gbogbo awọn alaisan ti o ni arun ọkan ati AF yẹ ki o gbero fun warfarin/NOAC. Lo ami CHA2DS2VASc nikan lati pinnu lilo anticoagulation ninu awọn alaisan ti ko ni valvular AF
• Ìmọ̀ràn nípa ìgbésí ayé tó dára - ìmọ̀ràn àti ìtọ́jú nípa oúnjẹ, ọtí líle, eré ìdárayá àti sígá mímu àti ìtọ́jú

Ìdènà Atẹle ti Stroke

ìyẹn ni pé kí àwọn tó ní ewu gíga má lè rí i gbà

• AF Ó yẹ kí a ṣe àyẹ̀wò àti tọ́jú pẹ̀lú warfarin/NOAC
• BP – ó yẹ kí a tọ́jú rẹ̀ ní <130/<80 (BHH) (àyàfi tí wọ́n bá ní ìdènà ẹ̀jẹ̀ méjì tí ó wà ní <150/90). Ìtọ́jú ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tí ó bá pọndandan
• Gbogbo awọn alaisan ti o ni itan-akọọlẹ ti Ischemic ọpọlọ yẹ kí ó wà lórí Clopidogrel dípò aspirin oníwọ̀n díẹ̀, nítorí èyí dín ikú CVS àti àrùn ọpọlọ tó ń tún padà wá kù
• Àwọn aláìsàn tí wọ́n ní CVA lẹ́yìn ìfúnpá ara (post ischaemic ischemia CVA) gbọ́dọ̀ gba Aspirin ati Dipyridamole tí clopidogrel kò bá fara da tàbí tí a kò bá gbà á láyè
• Awọn alaye – gbogbo àwọn aláìsàn tí wọ́n ní ìtàn TIA/ischemic stroke láìka ọjọ́-orí, ìbálòpọ̀ tàbí ipele cholesterol sí, gbọ́dọ̀ jẹ́ kí a fún wọn ní Atorvastatin 80mg
• Sisura siga ati imọran igbesi aye ilera
• Gbogbo awọn alaisan ti o ni ọpọlọ ti ko ni ailera tabi TIA yẹ ki o gbero fun ayẹwo pataki ni kiakia - awọn alaisan ti o ni stenosis ipsilateral giga ni anfani lati isẹgun iṣan

Ìdènà àrùn ọpọlọ ní AF - CHA2DS2-VASc

Code	Ipò	Points
C	Ikuna ọkan ti o ni idinaduro (tabi iṣẹ ṣiṣe ti eto systolic apa osi ventricular)	1 OPO
H	Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀: ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tí ó ga ju 140/90 mmHg lọ nígbà gbogbo (tàbí ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tí a tọ́jú nígbà tí a bá lo oògùn)	1 OPO
A2	Ọjọ ori ≥75 ọdun	2 POINTS
D	Ọgbẹgbẹ diabetes	1 OPO
S2	Àrùn ọpọlọ tẹ́lẹ̀ tàbí TIA tàbí thromboembolism	2 POINTS
V	Àrùn iṣan ara (fún àpẹẹrẹ àrùn iṣan ẹ̀jẹ̀, ìfàjẹ̀sí ọkàn, àrùn aorta)	1 OPO
A	Awọn ọdun 65-74 ọdun	1 OPO
Sc	Ẹ̀ka ìbálòpọ̀ (bíi ìbálòpọ̀ obìnrin)	1 OPO

Àmì CHA2DS2-VASc tó pọ̀ jùlọ jẹ́ 9 (kì í ṣe 10, gẹ́gẹ́ bí a ṣe lè retí láti inú fífi àwọn ọ̀wọ̀n kún un nítorí pé àmì tó pọ̀ jùlọ fún ọjọ́-orí jẹ́ 2 points = 0 tí <65, 1 tí 65-74, 2 tí ≥75)

Àmì CHA2DS2-VASc àti Ewu Ọpọlọ Ọdọọdún

O wole	Àròpọ̀ Ewu Ọpọlọ Ọdọọdún	Ipele Ewu
0	0.2%	Ewu Kekere
1	0.5-1%	Ewu Kekere Fun Awon Obirin, Ewu Kekere Fun Awon Okunrin
2	2-3%	Ewu MOD Kekere fun awon obinrin, MOD Ewu Giga fun awon okunrin
3	3-4%	Ewu giga to kere ju fun gbogbo eniyan
4	5-6%
5	7-10%
6	10-13%
7 tabi 8	11-15%
9	12-18%

Awọn akọsilẹ pataki

• Àwọn ìwádìí ọpọlọ tó yàtọ̀ síra sọ pé ó yàtọ̀ síra nípa iye ewu àrùn ọpọlọ lọ́dọọdún tí a gbé ka àmì CHA2DS2VASc. Tábìlì yìí fi ìwọ̀n tó wà ní àròpín hàn, àmọ́ àwọn àkókò ìgbẹ́kẹ̀lé lè gbòòrò.
• Oṣuwọn ọpọlọ yatọ si nipasẹ eto ikẹkọ (ile iwosan vs agbegbe), olugbe (idanwo vs gbogbogbo), ẹya, ati bẹbẹ lọ
• Àwọn agbára àsọtẹ́lẹ̀ àwọn àmì ewu fún àrùn ọpọlọ ischemic nínú àwọn aláìsàn tí wọ́n ní ìṣòro iṣẹ́ kíndìnrín jẹ́ ohun tí kò ṣeé béèrè
• Àwọn oògùn tí ó ń dènà ìfàjẹ̀sí ara dín ewu náà kù nípa bí 50%Nítorí náà, ẹnìkan tí ó ní àsọtẹ́lẹ̀ ewu àrùn ọpọlọ lọ́dọọdún 4%, tí ó bá ń dènà ìfàjẹ̀sí ẹ̀jẹ̀ yóò ní àsọtẹ́lẹ̀ ewu àrùn ọpọlọ lọ́dọọdún 2%.
• Jọ̀wọ́ ẹ kíyèsí pé, fífi ẹnìkan sí ìtọ́jú anticoagulation kò mú ewu stroke lọ́dọọdún kúrò - ó dín in kù
• Má gbàgbé pé ewu ẹ̀jẹ̀ wà pẹ̀lú àwọn oògùn anticoagulants tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 2-3% lọ́dún. Àwọn kan lára wọn lè pa ènìyàn - wo àmì HASBLED
• Gbogbo nǹkan wọ̀nyí ni a gbọ́dọ̀ ṣàlàyé fún aláìsàn kí wọ́n lè yan ẹni tí ó yẹ fún wọn gẹ́gẹ́ bí ẹnìkọ̀ọ̀kan

Àmì Ẹ̀jẹ̀ Tó Ní Ẹ̀jẹ̀ Fún Ṣíṣàyẹ̀wò Ewu Ẹ̀jẹ̀ Pàtàkì

Code	Ipò	Points
H	Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀: (tí a kò ṣàkóso, tí ó ju 160 mmHg systolic lọ)	1 OPO
A	Iṣẹ́ kíndìnrín tí kò dára: ìṣàn ẹ̀jẹ̀, ìyípadà ẹ̀jẹ̀, Cr >2.26 mg/dL tàbí >200 µmol/L	1 OPO
A	Iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ tí kò dára: cirrhosis tàbí bilirubin tí ó ju 2x déédé lọ tàbí AST/ALT/AP tí ó ju 3x déédé lọ	1 OPO
S	Ìkọlù-ọgbẹ́ ...	1 OPO
B	Ẹ̀jẹ̀ ẹ̀jẹ̀: ẹ̀jẹ̀ tí ó pọ̀ jù ṣáájú tàbí àìfẹ́ kí ẹ̀jẹ̀ má baà ṣẹ̀	1 OPO
L	Labile INR: INR ti ko duro tabi giga tabi Akoko ninu Iwọn Itọju <60%	1 OPO
E	Àgbàlagbà: ọjọ́ orí > ọdún 65	1 OPO
D	Oògùn Oògùn – bíi àwọn oògùn antiplatelet, SSRI, NSAIDs (bí àpẹẹrẹ, ó máa ń fa ìṣàn ẹ̀jẹ̀)	1 OPO
D	Ọtí (≥ ohun mímu 8/ọ̀sẹ̀)	1 OPO

Àmì HAS-BLED tí a ṣírò wà láàrín 0 àti 9

Àmì HAS-BLED àti Ewu Ẹ̀jẹ̀

O wole	Ẹ̀jẹ̀ fún ọgọ́rùn-ún ọdún aláìsàn
0	Ẹ̀jẹ̀ ẹ̀jẹ̀ kan fún ọgọ́rùn-ún ọdún aláìsàn
1	Ẹ̀jẹ̀ ẹ̀jẹ̀ kan fún ọgọ́rùn-ún ọdún aláìsàn
2	Ẹ̀jẹ̀ mẹ́wàá fún ọgọ́rùn-ún ọdún aláìsàn
3	Ẹ̀jẹ̀ mẹ́wàá fún ọgọ́rùn-ún ọdún aláìsàn
4	Ẹ̀jẹ̀ mẹ́wàá fún ọgọ́rùn-ún ọdún aláìsàn
5	Ẹ̀jẹ̀ mẹ́wàá fún ọgọ́rùn-ún ọdún aláìsàn
6, 7, 8, 9	Ó ṣọ̀wọ́n láti mọ ewu tó péye. Ó ṣeé ṣe kí ó ju ìdá mẹ́wàá nínú ọgọ́rùn-ún lọ tí ẹ̀jẹ̀ yóò máa dà jáde lára wọn.

Àmì HAS-BLED ṣírò ewu ìṣàn ẹ̀jẹ̀ ńlá fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ń lo oògùn anticoagulation láti ṣe àyẹ̀wò àǹfààní ewu nínú ìtọ́jú atrial fibrillation.

Àmì ≥3 fi hàn pé "ewu ńlá", ṣùgbọ́n kò túmọ̀ sí pé a kò le fún ni oògùn anticoagulant, nítorí pé a lè yí àwọn ohun tó lè fa ewu padà. Ó yẹ kí a gbé àwọn ọ̀nà míì tí a lè gbà lo anticoagulant yẹ̀ wò: Aláìsàn wà nínú ewu gíga fún ẹ̀jẹ̀ pípẹ́.

LẸ́YÌN ÌṢẸ̀DÁ ILẸ̀

• A ko ṣeduro awọn alatako-platelet ayafi ti ewu CVD ti o ga pupọ ba wa ninu ewu
• A kìí ṣe gbogbo ìgbà ni a máa ń gbani nímọ̀ràn pé kí á máa lo Statins
• A gbaninímọ̀ràn àwọn onímọ̀ nípa àwọn ògbógi nímọ̀ràn
• Ìfàsẹ́yìn ẹ̀jẹ̀ kìí ṣe kíákíá, bí ó ti rí fún àrùn ischaemic stroke

MÁ ṢE GBÀGBÉ KÓDÌ

• Ka kódù STROKE/TIA fún QoF
• Ṣe igbega si awọn iṣoro ati awọn atokọ akopọ
Lo awoṣe S1 ti o yẹ/ARDENS
• Fi àwọn ìrántí kún un fún àtúnyẹ̀wò ọdọọdún CDM
• Fi àyẹ̀wò sí àwọn oògùn àtúnṣe àyẹ̀wò

Àtúnyẹ̀wò Ọdọọdún Stroke

Ṣe awọn atẹle:

• Awọn ẹjẹ: U+Es, HbA1C plus (ALT ni oṣu mẹta nikan ti o ba yipada iwọn lilo ti statin tuntun)
• BP: tẹ̀lé ìlànà ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀
• BMI
• Iṣeduro: Beere nipa ibamu oogun ati awọn ipa ẹgbẹ, gbe awọn ọjọ atunyẹwo pada, ṣe igbasilẹ atunyẹwo oogun ti a ti ṣe
• Iboju ibanujẹ
• Awọn nkan igbesi aye: Ìmọ̀ràn nípa ipò sìgá mímu àti ìdádúró, ìmọ̀ràn nípa ọtí mímu
• Àwọn àlàyé olùtọ́jú – ìrànlọ́wọ́ afikún tí a nílò – béèrè lọ́wọ́ olùtọ́jú bí nǹkan ṣe rí

Má gbàgbé…

• Ṣe gbogbo èyí nípa píparí àwòṣe S1 (ARDENS)
• Wo tabili atunyẹwo CDM
• Àwọn nọ́ọ̀sì láti tẹ̀lé ìlànà ilé ìwòsàn tí nọ́ọ̀sì ń darí
• Fi Oògùn kún un. A ṣe àtúnyẹ̀wò rẹ̀ kí a sì yan àyẹ̀wò rẹ̀ fún àwọn oògùn tí a tún ṣe.
• Gbe iranti pada si

💊 Ìtọ́jú Ọ̀rá àti Ìtọ́jú Statin Gbogbogbò

Ṣọ́ra bí LDL cholesterol bá ga gan-an

Tí LDL aláìsàn bá ga gan-an, ṣé wọ́n ní FH (Familial Hypercholesterolemia) pẹ̀lú ìfàsẹ́yìn oníyípadà?

Ní irú ọ̀ràn bẹ́ẹ̀, a wà nínú ìjíròrò ìdènà kejì.

Àwọn àǹfààní STATINS àti àwọn tí kìí ṣe ọkàn

Awọn statins le ṣe ọpọlọpọ awọn ipa miiran ti o wulo: +

Àwọn Ipa Ẹgbẹ́-Ìgbóná-ara ti Ọpọlọ

Wọ́n jẹ́ oògùn tí ń dènà ìgbóná ara nínú ẹ̀jẹ̀, wọ́n sì lè dín ewu gbígbà ICU kù tí o bá ní Covid-19 fún àpẹẹrẹ (CVD láìsí statin mú kí ewu rẹ pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n kì í ṣe pé ó ń padà sí àárín, wọ́n ṣe àǹfààní).

Anti-akàn Properties

A ti rí àwọn ohun ìní ìdènà àrùn jẹjẹrẹ ti statins nínú onírúurú àrùn jẹjẹrẹ. Nínú ẹgbẹ́ ńlá kan ní Denmark, ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn aláìsàn tí kò tíì lo statin rí, àwọn tí wọ́n ń lo statin ní ikú tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àrùn jẹjẹrẹ dínkù gidigidi fún àwọn oríṣi àrùn jẹjẹrẹ mẹ́tàlá, títí kan àrùn jẹjẹrẹ ọmú.

Ìlọsíwájú tuntun kan ni láti mú kí àwọn statins ní agbára láti mú kí àwọn èsì àjẹ́sára tó ń dènà àrùn jẹjẹrẹ lágbára sí i.

Awọn Isalẹ Line

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ní UK ni yóò kú nípasẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ tàbí àrùn CVD, nígbà náà ó dájú pé dídín ewu ọ̀kan nínú ìwọ̀nyí kù tó! (Àfikún, wọ́n dín ewu ìtànkálẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ kù pẹ̀lú)

Kí ni nípa ìrora iṣan pẹ̀lú STATINS

Ìrora iṣan jẹ́ ohun tó díjú díẹ̀. Atorvastatin àti Simvastatin jẹ́ oníṣẹ́ lípí ...

Ni otitọ, o yẹ ki o:

1. Máa bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú atorvastatin nígbà gbogbo.

• Ìdènà àkọ́kọ́ 40mg
• Ìdènà kejì 80mg

2. Tí iṣan bá ń ro, ṣàyẹ̀wò CPK kí o sì dáwọ́ dúró

A gbọ́dọ̀ ṣàyẹ̀wò CPK bí ẹni pé èyí ti pọ̀ sí i, o kò gbọdọ̀ tún lo statin. Bákan náà, tí ó bá ṣe pàtàkì láti tún ṣe àyẹ̀wò lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ mẹ́rin sí mẹ́fà nítorí pé àwọn tí ìpele wọn ga sí i kò ní rí nítorí statin.

3. Tí CPK bá jẹ́ ohun tí a lè ṣe, dúró fún ọ̀sẹ̀ mẹ́fà sí mẹ́jọ kí o sì wò bóyá ìrora náà yóò tán.

(Ọ̀pọ̀lọpọ̀ kò ṣe ìyàtọ̀ nítorí pé kìí ṣe statin rárá)

Tí kò bá rí bẹ́ẹ̀, a ní àwọn àṣàyàn méjì:

• Aṣayan A: Fún statin kan náà ní àtúnṣe ṣùgbọ́n ó máa mú titrate pọ̀ sí i ju ìwọ̀n tí a lò tẹ́lẹ̀ lọ láàárín ọ̀sẹ̀ díẹ̀. Ó lé ní 70% yóò lè mu statin tẹ́lẹ̀ láìsí ìrora. Ṣùgbọ́n ìmọ̀ràn yìí sábà máa ń gba ìdáhùn ṣókí láti ọ̀dọ̀ àwọn aláìsàn Yorkshire wa, wọ́n sábà máa ń lo gbòǹgbò èdè Anglo-Saxon wọn!
• Aṣayan B: Fún wọn ní statin láti ọ̀dọ̀ ìdílé kejì. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ wa ní UK nìkan ni a máa ń lo atorvastatin àti rosuvastatin - èyí ló máa ń mú kí ìgbésí ayé rọrùn; tí wọ́n bá ti mu atorvastatin, fún wọn ní rosuvastatin àti ní ìkejì.

Kí ni nípa àwọn aláìsàn tí kò nífẹ̀ẹ́ sí STATIN nítorí ìròyìn MEDIA PRESS tí wọ́n sì fẹ́ gbìyànjú láti gbin sterols bíi ti Margarines?

Ṣùgbọ́n kí ló dé tí aláìsàn náà kò bá fẹ́ oògùn statin nítorí àwọn ìròyìn búburú tí wọ́n ń gbé jáde? Tàbí àwọn aláìsàn tí wọ́n sọ pé àwọn fúnra wọn ló fẹ́ ṣe é tàbí àwọn nǹkan àdánidá bíi sterol ewéko ńkọ́?

Ètò Ìdènà Àkọ́kọ́

Tí ẹni tó wà ní ìdènà àrùn àkọ́kọ́ bá fẹ́ ṣe àtúnṣe sí oúnjẹ rẹ̀, ìyẹn ló kù sí ọwọ́ rẹ̀. Àwọn Statin ní ẹ̀rí ní ìdènà àrùn àkọ́kọ́, gbogbo èyí tó kù ni ìdènà àrùn, àti ní ti àwọn ohun ọ̀gbìn sterols – bí ẹ ṣe rí nínú margarine àti wàràgì – ìdènà àrùn náà jẹ́ ohun tó wọ́n gan-an!

Ilé iṣẹ́ oúnjẹ ti dá ọjà mílíọ̀nù pọ́ọ̀nù sílẹ̀ nítorí ìfẹ́ láti dín cholesterol kù. Àwọn ìwádìí ti fihàn pé margarine bíi Benecol àti Flora pro.activ lè dín iye ọ̀rá tó léwu nínú ẹ̀jẹ̀ kù. Ṣùgbọ́n wọ́n tún wọ́n tó ìlọ́po mẹ́rin ju margarine àtọwọ́dá lọ.

Wọ́n sábà máa ń sọ pé àwọn yóò dínkù sí 14-15% lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ mẹ́rin - ṣùgbọ́n kìkì tí àwọn aláìsàn bá lo ìfúnpọ̀ tó tó láti bo búrẹ́dì mẹ́rin lójoojúmọ́!!!!

Ọna to dara julọ

Tí àwọn ènìyàn bá fẹ́ láti kojú àwọn èròjà lipid wọn ní àkókò ìdènà àkọ́kọ́, wọ́n yóò ṣe dáadáa jù láti kíyèsí ọtí àti carbohydrate tí a ti tọ́jú ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà.

Ìdènà Kejì fún àwọn aláìsàn kò tíì nífẹ̀ẹ́ sí STATINS

Ìdènà kejì le koko jù.

• Ènìyàn kan nínú mẹ́rin ló kú lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ láti inú ìfàjẹ̀sín wọn, èyí sì tún ń burú sí i lẹ́ẹ̀kan sí i.
• Nínú àwọn tó bá ye ìṣẹ̀lẹ̀ pàjáwìrì àkọ́kọ́, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo wọn ló máa kú nítorí ìṣẹ̀lẹ̀ ẹ̀jẹ̀.

Otito

Gbogbo ewu ilera wọn ló wà níwájú wọn (wọ́n kò tíì kú) tí o bá sì fẹ́ dín ewu náà kù, mu àwọn tábìlẹ́ẹ̀tì náà kí o sì mú ìgbésí ayé rẹ sunwọ̀n sí i. Bẹ́ẹ̀ni, ìyípadà ìgbésí ayé yóò dín ewu kù ṣùgbọ́n èyí jẹ́ àfikún sí oògùn náà.

Tí aláìsàn kan bá yàn láti má lo oògùn, ìyẹn ni yíyàn aláìsàn, ṣùgbọ́n ó ṣe pàtàkì kí wọ́n mọ̀ pé ewu àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ mìíràn ti pọ̀ sí i. Ó rọrùn tó bẹ́ẹ̀.

Àfiwé Jakẹti Flak

Tí o bá jẹ́ aláìsàn tí ó ti ní àrùn ọkàn tàbí àrùn ọkàn mìíràn, nígbà náà o ń bá àrùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ jà. Yálà o fẹ́ tàbí o kò fẹ́, o ti kópa nínú ìjà iná.

Jíjẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó ní oríire tó yè bọ́, àfi bí ìkọlù ọkàn, ó dà bí ìbọn tó ti gbá ọwọ́ rẹ. Jíjẹ́ ẹni tó wọ aṣọ statin dà bí ìgbà tó ní aṣọ ìbora.

Ṣé o fẹ́ yọ ọ́ kúrò ní rírí pé àwọn ọta mìíràn ń bọ̀ wá sí ọ̀nà rẹ?

PS jaketi flak = jaketi alailokun ti a fi aṣọ lile ti a fi irin tabi Kevlar ṣe ti a fi agbara mu, ti a wọ bi aabo lodi si awọn ibọn ati awọn ege.

🌙 Ìtọ́jú ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ tó ní ìmọ́lára àṣà nígbà Ramadan

ÌMỌ̀RÀN RAMADANI ÀTI ÌMỌ̀RÀN ÀÁWỌ̀ FÚN ÀRÙN ỌKÀN

Ààwẹ̀ jẹ́ ojúṣe fún àwọn àgbàlagbà Mùsùlùmí tí wọ́n ní ìmọ̀ nípa ara wọn, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìyọ̀ǹda wà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n lè wá ìyọ̀ǹda lè fẹ́ gbààwẹ̀. Ó ṣe pàtàkì láti bọ̀wọ̀ fún èyí ṣùgbọ́n ó dára láti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣètò ní ọ̀sẹ̀ mẹ́fà sí mẹ́jọ ṣáájú oṣù Ramadan láti yẹra fún àwọn àbájáde búburú fún àpẹẹrẹ, kí aláìsàn tó ṣe àtúnṣe oògùn fúnra rẹ̀.

Nípa Ààwẹ̀ Ramadan

Ààwẹ̀ Ramadan máa ń bẹ̀rẹ̀ láti òwúrọ̀ títí dé ìwọ̀ oòrùn fún ọjọ́ mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n tàbí ọgbọ̀n. Ó ń tẹ̀lé kàlẹ́ńdà òṣùpá, nítorí náà a máa ń mú un wá síwájú nípa nǹkan bí ọjọ́ mẹ́wàá lọ́dọọdún.

Àwọn ènìyàn tó ń gbààwẹ̀ sábà máa ń jẹ oúnjẹ méjì lójúmọ́: nígbà míìrán oúnjẹ kékeré kí ó tó di òwúrọ̀ (Suhoor) àti oúnjẹ tó tóbi lẹ́yìn tí oòrùn bá wọ̀ (Iftar). A kò gbọdọ̀ mu omi tàbí oúnjẹ ní àkókò ọ̀sán. Èyí pẹ̀lú omi àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ oògùn.

Ta ni a yọ kuro ninu ààwẹ̀?

• Àìsàn líle koko tàbí àìsàn onígbà pípẹ́
• Àwọn Arìnrìn-àjò
• Oyún/fún ọmọ ní ọmú*
• Ẹ̀jẹ̀ oṣù/lẹ́yìn ìbímọ
• Àwọn ọmọdé
• Àìlera ọpọlọ/àìní agbára

*Ìbáramu láti ọ̀dọ̀ àwọn ọ̀mọ̀wé ẹ̀sìn Islam pé ó jẹ́ ohun tí a lè má gbààwẹ̀ tí ewu bá wà fún ìyá/ọmọ.

Àwọn ìtọ́jú/oògùn tí a lè gbà láàyè

• Àwọn àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
• Awọn ajesara
• Àwọn ohun èlò ìfàmísí ikọ́-àrùn*
• Àwọn etí tí a dì*
• Awọn omi oju
• Àwọn àpáàtì Transdermal

*Oríṣiríṣi èrò ló wà. Gba àwọn aláìsàn níyànjú láti kàn sí imam àdúgbò wọn, tàbí BIMA fún ìmọ̀ràn.

Ṣé kí n gba aláìsàn mi nímọ̀ràn pé kí ó má ṣe gbààwẹ̀?

BIMA ní irinṣẹ́ iná ìrìnnà tí ó ń ṣe ìrànlọ́wọ́ láti pín àwọn aláìsàn sí ewu kékeré/ojú ìwọ̀n, ewu gíga, àti ewu gíga ní www.britishima.org/Ramadan-compendium ni ori 6.

Ó yẹ kí a gba àwọn aláìsàn ní ìpele méjì tó ga jùlọ níyànjú pé kí wọ́n má ṣe gbààwẹ̀, kí wọ́n sì má ṣe gbààwẹ̀. Ẹ ronú nípa gbígbà àwọn aláìsàn wọ̀nyí níyànjú láti gbààwẹ̀ ní àwọn oṣù òtútù tó kúrú. Tí wọ́n bá tẹnumọ́ láti gbààwẹ̀, ẹ máa ṣe àkíyèsí déédéé kí ẹ sì béèrè pé kí wọ́n múra tán láti já ààwẹ̀ náà tí ìṣẹ̀lẹ̀ búburú bá ṣẹlẹ̀.

V. Ewu Gíga – Kò Gbọdọ̀ Máa Yára

• Ikuna ọkan ti o ti ni ilọsiwaju EF <35%
• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tó le koko nínú ẹ̀dọ̀fóró

Ewu Gíga – Kò yẹ kí ó yára

• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tí a kò ṣàkóso dáadáa
• ACS tuntun <ọsẹ mẹfa
• HOCM
• Àrùn ìṣàn ẹ̀jẹ̀ líle koko
• Awọn arrhythmias ti ko ni iṣakoso daradara
• Defibrillator ti a le fi sinu cardioverter ti a le fi sii

EWU KEKERE – Ipinnu ẹni kọọkan

• Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tó dúró ṣinṣin
• Àrùn angina tó dúró ṣinṣin
• Àìlera ọkàn díẹ̀
• PPM (Ẹlẹ́rọ Pace Permanent)
• SVT/AF

O ní èyí! 💪

Rántí: O kò nílò láti jẹ́ onímọ̀ nípa ọkàn kí o tó lè ṣe ìtọ́jú ọkàn tó dára. Ohun tó o nílò ni láti mọ ìgbà tí o yẹ kí o ṣàníyàn, ìgbà tí o yẹ kí o tọ́jú, àti ìgbà tí o yẹ kí o tọ́ka sí.

Gbẹ́kẹ̀lé àwọn ọgbọ́n ìṣègùn rẹ, lo àwọn irinṣẹ́ tó wà (QRISK3, BNP, ECG), má sì ṣe ṣiyèméjì láti wá ìmọ̀ràn nígbà tí ó bá yẹ. Gbogbo ìbáṣepọ̀ aláìsàn jẹ́ àǹfààní láti dènà àrùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ - èyí sì lágbára gan-an.

Wá, lọ fi kọfí tí ó yẹ fún ara rẹ fún ara rẹ ☕

Àtúnṣe ìkẹyìn: Oṣù kọkànlá ọdún 2025 | Dá lórí àwọn ìlànà tuntun ti NICE, ESC, àti SIGN

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ GP láti ọwọ́ àwọn olùkọ́ GP - jíjẹ́ kí ìtọ́jú àrùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ rọrùn láti lò

🫀 Oògùn Àrùn Ọkàn fún Àwọn Oníṣègùn Àrùn: Ìtọ́sọ́nà Ìwàláàyè Rẹ

Àkótán Àkóso: Ohun tí ìwọ yóò kọ́ lónìí

Ohun tí Ojú ìwé yìí fihàn:

Àwọn Òtítọ́ Kíákíá Ní Awòrán:

Lilọ kiri Lilọ kiri

📥 Awọn igbasilẹ

🌐 Àwọn ohun èlò wẹ́ẹ̀bù ayélujára

Àwọn Ìbùkún Ọpọlọ: Ọgbọ́n Àrùn Ọkàn Pàtàkì

Àwọn Ìbéèrè Pàtàkì fún Ìkójọ Dátà

Àwọn Àsíá Pupa - Ohun tí a kò gbọdọ̀ pàdánù!

1. Àwọn Àsíá Pupa àti Àwọn Àdéhùn Tí A Kò Gbọ́dọ̀ Rí

2. Ọ̀nà Ìwádìí Àyẹ̀wò àti Àwọn Ìwádìí

Ọ̀nà ìgbésẹ̀ sí Àwọn Àmì Àmì Pàtàkì

Ìrora Àyà (SOCRATES)

Ìdánwò Àìsí Ẹ̀mí

Idanwo Ẹdọ inu ọkan ati ẹjẹ ti o dojukọ

Gbogbogbo Ayewo

Ìdánwò Pulse & BP

Ìdánwò Ṣáájú Àkókò Ìdánwò

Nígbà àti Báwo ni a ṣe lè lo àwọn ẹ̀rọ ìṣirò ewu

QRISK3

CHA₂DS₂-VASc

TI-BLED

Lilo Awọn Iwadii Ti O Yẹ

Àwọn Àmì ECG

BNP/NT-proBNP

Troponin

Mímọ Ìgbà Tí Ó Yẹ Kí A Tọ́ka sí Ní Kíákíá

Ìtumọ̀ Àwọn Àbájáde Ìtọ́jú Atẹle

Àwọn Ìròyìn Echo

Àwọn Àbájáde Angiography

3. Àwọn Ìlànà Ìwádìí Oníyàtọ̀

Àyẹ̀wò Ìyàtọ̀ Ìrora Àyà

Awọn Okunfa inu ọkan

Awọn Okunfa atẹgun

Awọn Okunfa ti kii ṣe Ẹjẹ ọkan

Àwọn Ẹ̀yà Àsíá Pupa

4. Awọn ipo ti o wọpọ

Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ àti Ìṣàkóso Ewu Ọkàn àti Ọpọlọ

Àwọn Ìlànà Àyẹ̀wò NICE NG136

Nígbà tí a bá fẹ́ fúnni ní ABPM/HBPM

Ipele 1

Ipele 2

Ipele 3 (Layi)

Awọn opin itọju

Ìtọ́jú Ìlà Àkọ́kọ́ (NICE 2024)

Eto atẹle

Àfojúsùn BP

5. Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ ní ojú ìwòye kan

Àwọn ìtumọ̀ NICE NG136

Àwọn Àfojúsùn BP

Ìmọ̀ Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n Pípé Tó Dáa

Haipatensonu funfun

Ipa Aṣọ Funfun Pataki ti Ile-iwosan

ÌṢẸ̀ṢẸ̀ ÀRÙN LÍLÒ: BP >180/120

Tí kò bá sí àmì àrùn àti àmì ìdánwò

Tí àmì àrùn àti/tàbí ìbàjẹ́ ẹ̀yà ara bá jẹ́ àmì

ÌṢẸ̀ṢẸ̀ ÀRÙN (TÍ Ó YÁRA) ÌṢẸ̀ṢẸ̀ ÀRÙN: BP >220/120

Algorithm Ìtọ́jú Tó Dáadáa

ÀWỌN ÌṢỌ̀RỌ̀ - ÈWO HTN RX LÓ DÁRA JÙ?

CKD (Arun Kidinrin Onibaje)

Ikuna Okan Onibaje

Tẹ 2 Àtọgbẹ

Tẹ 1 Àtọgbẹ

Atrial Fibrillation

Àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀ náà African Caribbean

Ọ̀RỌ̀ PÀTÀKÌ: Àwọn ará Káríbíà ti Áfíríkà

Kí ló dé tí ARB fi jẹ́ ACEI?

Ìgbà wo ló yẹ kí a gbé ìtọ́jú náà ga sí i?

AWON IKAN

OHUN TÍ Ó LÈ ṢE NÍNÚ ÌPINNU ÀTÚNWÒ BP

Atẹle ati Abojuto

ÀWỌN ÒFIN ỌJỌ́ ÀÌṢÀRÒ - Ìmọ̀ràn nípa: AKI

6. Àìlera Ọkàn ní ojú ìwòye kan

Awọn SYMPTOMS

ÀWỌN ÀMÌ ÌDÁNWÒ

ẸRỌ IDAGBASOKE

Má gbàgbé…

Àwọn oògùn tó lè fa/mú kí HF burú sí i

IWADI